Dijital Danışmanlık Sözleşmesinde Ne Olmalı?
Sözleşme, ilişki iyiyken okunmaz; kötüleşince okunur. 📄 Sorun tam da budur — o noktada yazılmayan her madde tartışma konusu olur ve genellikle daha zayıf taraf kaybeder.
Bu yazı dijital danışmanlık sözleşmesinde ne bulunması gerektiğini anlatıyor. Avukat metni değil; iki tarafın da sonradan pişman olmayacağı bir çerçeve. ⚖️
Şunu da baştan söyleyelim: karmaşık sözleşme iyi sözleşme değildir. Beş sayfalık net bir metin, otuz sayfalık belirsiz bir metinden çok daha koruyucudur. 📋
Sahada gördüğümüz anlaşmazlıkların çoğu kötü niyetten değil, hiç konuşulmamış konulardan çıkıyor. İki taraf da kendi varsayımıyla ilerliyor, aylar sonra varsayımlar çarpışıyor. Sözleşmenin asıl işlevi ceza değil, varsayımları baştan aynı hale getirmektir. 🤝
Neden Yazılı Olmalı? ✍️
BU BÖLÜMÜN ÖZETİ
- Küçük işlerde de gerekli mi?
- Kim yazmalı?
- Avukat gerekli mi?
- En sık atlanan madde ne?
Sözlü mutabakat iyi niyetle kurulur ve hafızayla yürür. Sorun hafızanın iki tarafta farklı çalışmasıdır — kimse yalan söylemez, herkes kendi lehine hatırlar. 🧠 Aylar geçtikçe bu fark büyür ve bir noktada iki farklı anlaşma ortaya çıkar.
Yazılı metin bu farkı ortadan kaldırır. Amaç güvensizlik değil, ortak bir referans noktası oluşturmaktır.
Küçük işlerde de gerekli mi?
Gerekli, ama ölçekli olmalı. Tek seferlik küçük bir iş için e-posta teyidi yeterlidir; 📧 aylık süreklilik taşıyan çalışmada ise daha net bir metin gerekir. Ölçüt şudur: iş ne kadar uzun sürecekse metin o kadar net olmalı.
Kim yazmalı?
Genellikle hizmeti veren taraf sunar. Okumadan imzalamayın; ✋ anlamadığınız maddeyi sorun ve cevabı yazılı isteyin — bu talep tek başına ilişkinin niteliğini gösterir.
Avukat gerekli mi?
Büyük bütçelerde evet. Küçük ve orta ölçekli çalışmalarda net yazılmış bir metin çoğu zaman yeterlidir; 📝 önemli olan maddelerin varlığı, hukuki süslemesi değil. Şüpheye düştüğünüz tek bir maddeyi bile avukatınıza sormak, tüm metni inceletmekten hızlı ve ucuzdur.
En sık atlanan madde ne?
Fesih ve devir. 🔐 Kimse başlarken ayrılığı konuşmak istemez, ama o maddenin yokluğu ayrılık anında en pahalı boşluktur.
Bulunması Gereken Yedi Madde 📋
BU BÖLÜMÜN ÖZETİ
- Kapsam nasıl yazılmalı?
- Çıktı nasıl tanımlanır?
- Ücret artışı nasıl yazılır?
- Gizlilik neden iki taraflı?
Aşağıdaki yedi madde, çoğu anlaşmazlığı baştan önler. Eksik olan her madde, sonradan tartışma konusudur.
Metni bu tabloyla karşılaştırın. 🔍 Eksikler, sorulacak sorulardır.
| Madde | Ne yazmalı | Neden |
|---|---|---|
| Kapsam | Dahil ve hariç işler | Beklenti farkını önler |
| Çıktılar | Aylık üretilecek somut işler | Ölçülebilir kılar |
| Raporlama | Sıklık ve içerik | Takibi mümkün kılar |
| Ücret | Tutar, ödeme günü, artış koşulu | Sürprizi önler |
| Sahiplik | Hesaplar ve içerik kime ait | En kritik madde |
| Gizlilik | Veri ve referans kullanımı | İki tarafı da korur |
| Fesih ve devir | Süre, ihbar, teslim listesi | Ayrılığı sorunsuz kılar |
Kapsam nasıl yazılmalı?
Sadece dahil olanlar değil, hariç olanlar da yazılmalı. 🎯 “Reklam yönetimi dahil, reklam bütçesi hariç” gibi net ifadeler, sonradan çıkan sürprizleri engeller. Hangi kalemlerin sorulacağını ücretler yazımızda listeledik.
Çıktı nasıl tanımlanır?
Sayıyla. “İçerik üretimi dahildir” yeterli değil; ayda kaç adet, hangi uzunlukta yazılmalı. 📝 Belirsiz tanımlanan çıktı, uygulamada en aza iner. Aynı şey raporlama için de geçerli: sıklık ve içerik yazılmalı.
Ücret artışı nasıl yazılır?
Koşulu baştan belli olmalı: hangi dönemde, neye bağlı. 💰 Yazılmadığında her artış pazarlık konusu olur ve ilişkiyi yıpratır. Yıllık bir dönem ve önceden bildirim şartı çoğu durumda iki tarafa da uygundur.
Gizlilik neden iki taraflı?
Siz verinizi korursunuz, karşı taraf yöntemini. 🔒 Ayrıca referans kullanımı ayrıca konuşulmalı: adınızın vaka çalışmasında geçip geçmeyeceğine siz karar verirsiniz. Müşteri adlarını serbestçe paylaşan bir tedarikçi, sizinkini de paylaşacaktır.
En Kritik Madde: Sahiplik 🔐
BU BÖLÜMÜN ÖZETİ
- Hesaplar kimin adına açılmalı?
- İçerik hakları kime ait?
- Teslim listesi ne içerir?
- Bu maddeyi istemek kabalık mı?
Yedi maddenin içinde geri dönüşü olmayan tek madde budur. Diğerleri sonradan düzeltilebilir; sahiplik boşluğu ayrılık anında kalıcı kayba dönüşür.
Bu yüzden ayrı bir başlık hak ediyor. ⚠️
Hesaplar kimin adına açılmalı?
Şirketiniz adına. Ajans kullanıcı olarak eklenir; 🔑 fark küçük görünür ama kullanıcı çıkarılabilir, sahip çıkarılamaz. Bu madde sadece ayrılık için değil, ajansın kendi içindeki personel değişimi için de koruma sağlar.
İçerik hakları kime ait?
Üretilen metin, görsel ve video size ait olmalı. 📝 Yazılmadığında ayrılık anında kataloğun bir kısmının kaldırılması talep edilebilir. Özellikle ürün fotoğrafları ve tanıtım metinleri, e-ticaret için hayati kalemlerdir.
Teslim listesi ne içerir?
Fesih halinde ne teslim edileceği, hangi sürede. Liste baştan yazılırsa devir sorunsuz olur; 📋 yazılmazsa her kalem ayrı pazarlık konusu olur. Devrin nasıl yürütüleceğini geçiş yazımızda adım adım anlattık.
Bu maddeyi istemek kabalık mı?
Değil, standart. İtiraz eden taraf size bir bilgi vermiş olur; 🤝 düzgün çalışan hiçbir tedarikçi bu maddeden rahatsız olmaz. Biz kendi sözleşmelerimizde bu maddeyi müşteri istemeden koyuyoruz.
Dikkat Edilecek İfadeler 🚩
BU BÖLÜMÜN ÖZETİ
- “Ajans uygun gördüğü şekilde”
- Otomatik yenilenen uzun süreler
- Sonuç garantisi
- Cezai şart dengesizliği
Bazı ifadeler sözleşmeyi tek taraflı hale getirir. Dördü özellikle yaygın ve dördü de pazarlık edilebilir.
Bunları gördüğünüzde sormaktan çekinmeyin. ⚠️
“Ajans uygun gördüğü şekilde”
Kapsamı belirsiz bırakan ifade. Kararın kimde olduğu net yazılmalı; belirsiz kalırsa her tartışmada kapsam daralabilir. Uzmanlık gerektiren teknik kararlarda takdir yetkisi makul olabilir, ama kapsamın kendisinde olmamalı.
Otomatik yenilenen uzun süreler
İhbar süresi kaçırılırsa bir yıl daha bağlı kalırsınız. 📅 Yenileme koşulu ve ihbar süresi makul olmalı. Bir aylık ihbarla çıkılabilen aylık yenilenen bir yapı, iki taraf için de daha sağlıklıdır: iyi çalışan ilişki zaten devam eder.
Sonuç garantisi
“İlk sırada olacaksınız” gibi taahhütler ciddiye alınmamalı. 🎯 Arama sonuçlarını kimse garanti edemez; garanti veren taraf, bilmediğini ya da abarttığını göstermiş olur.
Cezai şart dengesizliği
Sadece size ceza yazan metin dengesizdir. Yükümlülükler karşılıklı olmalı; ⚖️ tek taraflı ceza maddesi ilişkinin nasıl kurulduğunu gösterir.
Başlamadan Önce ✅
BU BÖLÜMÜN ÖZETİ
- Kapsamı kendiniz yazın
- Mevcut durumu belgeleyin
- Sahiplik envanteri çıkarın
- Emin değilseniz önce bakın
Sözleşme imzalanmadan yapılacak üç şey var. Üçü de sonradan çıkacak sorunların çoğunu önler.
Bir öğleden sonra yeterli. 🧭
Kapsamı kendiniz yazın
Ne beklediğinizi kendi cümlelerinizle yazıp paylaşın. 📝 Karşı tarafın anladığıyla sizin kastettiğiniz aynı mı, bu adımda anlaşılır. Beş madde yeterlidir; uzun olması gerekmez, net olması gerekir.
Mevcut durumu belgeleyin
Başlangıç noktası yazılı olsun: hangi sayılar nerede. 📊 Altı ay sonra ilerlemeyi ölçmenin tek yolu budur. Ziyaretçi sayısı, gelen iletişim, arama sıraları — bir ekran görüntüsü bile yeterlidir.
Sahiplik envanteri çıkarın
Hangi hesap kimin adına, kimin erişimi var. 🔑 Bu liste sözleşmenin eki olmalı ve yeni hesap açıldıkça güncellenmeli. Tek sayfalık basit bir tablo, ileride saatlerce sürecek bir aramayı önler.
Emin değilseniz önce bakın
Mevcut durumdan emin değilseniz bağımsız denetim daha doğru başlangıçtır: Dijital Denetim. Kapsam ve paketler: Dijital Danışmanlık. 🚀
Sık Sorulan Sorular 💬
Yedi madde: kapsam, çıktılar, raporlama, ücret, sahiplik, gizlilik ve fesih-devir. Eksik her madde sonradan tartışma konusudur.
Gerekli ama ölçekli olmalı. Tek seferlik işlerde e-posta teyidi yeterlidir; süreklilik taşıyan çalışmada daha net metin gerekir.
Sahiplik. Diğerleri sonradan düzeltilebilir; sahiplik boşluğu ayrılık anında kalıcı kayba dönüşür.
Şirketiniz adına, ajans kullanıcı olarak eklenmeli. Fark küçük görünür ama kullanıcı çıkarılabilir, sahip çıkarılamaz.
Fesih ve devir. Kimse başlarken ayrılığı konuşmak istemez ama o maddenin yokluğu en pahalı boşluktur.
Dört tanesi: belirsiz kapsam ifadeleri, otomatik yenilenen uzun süreler, sonuç garantisi ve tek taraflı cezai şart.
Hayır. Arama sonuçlarını kimse garanti edemez; garanti veren taraf bilmediğini ya da abarttığını göstermiş olur.
Değil, standart uygulamadır. Düzgün çalışan hiçbir tedarikçi bu maddeden rahatsız olmaz; itiraz eden taraf size bilgi vermiş olur.
Üç şey: kapsamı kendi cümlelerinizle yazın, mevcut durumu belgeleyin ve sahiplik envanteri çıkarın.
