Reklam Tıklaması Değişmedi, Organik Düştü
Indian School of Business’tan Saharsh Agarwal ve Carnegie Mellon’dan Ananya Sen’in yürüttüğü randomize saha deneyi, Google’ın yapay zekâ özetleri göründüğünde dış sitelere giden organik tıklamaların yaklaşık yüzde 38 azaldığını ortaya koydu. Kullanıcılar rastgele iki gruba ayrıldı; bir grup özetleri gördü, diğerinden özel bir tarayıcı eklentisiyle kaldırıldı.
Rakam manşetlere böyle geçti. Aynı çalışmanın iki bulgusu ise çok daha keskin ve haberlerde neredeyse hiç yer almadı: sponsorlu tıklamalar hiç değişmedi ve kullanıcıların memnuniyeti de değişmedi.
Birincisi kaybın nereden karşılandığını söylüyor: reklam tarafından değil, organik taraftan. İkincisi ise özetlerin gerekçesini sorguluyor — özetler kaldırıldığında katılımcıların bildirdiği memnuniyet, algılanan bilgi kalitesi ve bilgiye ulaşma kolaylığı ölçülebilir biçimde değişmedi.
Çalışma Nasıl Yapıldı?
BU BÖLÜMÜN ÖZETİ
- Kullanıcılar rastgele atandı
- Önceki araştırmalar gözleme dayanıyordu
- Konum belirleyici çıktı
- Sonuç yayımlanmış ama hakem denetimi yok
Yöntem, bu çalışmayı öncekilerden ayıran şey.
Kullanıcılar rastgele atandı
1.065 masaüstü Chrome kullanıcısı üç gruba ayrıldı: normal arama deneyimi, özetlerin gerçek zamanlı kaldırıldığı grup ve sohbet arayüzü grubu. Veri 7 Ocak – 10 Şubat 2026 arasında toplandı.
Önceki araştırmalar gözleme dayanıyordu
Daha önceki tahminler ya özellik yayına girmeden önceki ve sonraki trafiği ya da özet çıkan sorgularla çıkmayanları karşılaştırıyordu. İkisi de aynı anda değişen başka etkenleri dışlayamıyordu. Rastgele atama tam olarak bunu çözüyor.
Konum belirleyici çıktı
Özet gösterimlerinin yüzde 87’den fazlası sayfanın en üstünde, tüm organik sonuçların üzerinde yer aldı. Özet o konumdan kaldırıldığında dış tıklamalarda belirgin artış görülürken, sayfanın aşağısında yer aldığı durumlarda ölçülebilir etki bulunmadı.
Sonuç yayımlanmış ama hakem denetimi yok
Çalışma 3 Nisan 2026’da SSRN’de yayımlandı, haziranda revize edildi. Yazarlar taslak niteliğini koruduğunu ve ek sonuçlar eklenebileceğini belirtiyor.
Rakamlar Ne Söylüyor?
BU BÖLÜMÜN ÖZETİ
- Tıklama neredeyse üçte bir azalıyor
- Tıklamasız arama payı büyüyor
- Reklam tarafı etkilenmiyor
- Yüzde farkları revizyona göre değişiyor
Dört bulgu birbirini tamamlıyor.
Tıklama neredeyse üçte bir azalıyor
Özetin çıktığı sorgularda dış organik tıklama yaklaşık yüzde 38 düşüyor. Arama başına dış tıklama sayısı, özet kaldırıldığında 0,38’den 0,61’e çıkıyor.
Tıklamasız arama payı büyüyor
Özet göründüğünde hiçbir sonuca tıklamadan biten arama oranı yüzde 54’ten yüzde 72’ye yükseliyor. Yani her dört aramadan üçü sitelere hiç uğramadan tamamlanıyor.
Reklam tarafı etkilenmiyor
Sponsorlu sonuçlara yapılan tıklamalarda değişiklik ölçülmedi. Kayıp organik trafikte yoğunlaşıyor; toplam arama sıklığı da değişmiyor.
Yüzde farkları revizyona göre değişiyor
Bazı aktarımlarda oran yüzde 38, bazılarında yüzde 39,8 olarak geçiyor; ikisi çalışmanın farklı sürümlerinden geliyor. Karar verirken yüzdenin kendisinden çok yönü ve büyüklüğü anlamlı.
Bu Kimin Sorunu?
BU BÖLÜMÜN ÖZETİ
- Rahat olanlar
- Sıkışanlar
- Dışında kalanlar
- Zincirin devamı
Etki, trafiğinizin hangi soru tipinden geldiğine göre değişiyor.
Rahat olanlar
Trafiği ağırlıklı olarak marka adı ve doğrudan ziyaretten gelen işletmeler. Özetler tanım ve genel bilgi sorularını karşılıyor; belirli bir markayı arayan kullanıcı yine siteye geliyor.
Sıkışanlar
Trafiği genel bilgi sorularından gelen içerik siteleri ve blog ağırlıklı stratejiler. “Nedir”, “nasıl yapılır” tipi sorular özetin en güçlü olduğu alan ve bu trafiğin geri gelmesi beklenmiyor.
Dışında kalanlar
Trafiğini reklamdan alan işletmeler bu değişimden doğrudan etkilenmiyor; çalışma sponsorlu tıklamalarda etki bulmadı. Organik tarafı da varsa oradan hissediyorlar.
Zincirin devamı
Organik trafik düşer, işletme içerik yatırımını kısar, görünürlük daha da azalır ve marka aramaları da beslenmeyi bırakır. Kısılan içerik bütçesi, kalan trafiği de zamanla eritiyor.
İşletme Ne Yapmalı?
BU BÖLÜMÜN ÖZETİ
- Trafiğinizi soru tipine göre ayırın
- Ölçümü tıklamadan öteye taşıyın
- Özetlenemeyen içerik üretin
- Kendi kanallarınızı büyütün
Dördü de bu ay yapılabilir ve dördü de trafiğin geri gelmesini beklemiyor.
Trafiğinizi soru tipine göre ayırın
Hangi sayfalarınız genel bilgi sorusuyla, hangileri satın alma niyetiyle geliyor? Birinci gruptaki düşüş yapısal; ikinci grup daha korunaklı.
Ölçümü tıklamadan öteye taşıyın
Kullanıcı özeti okuyup sonra marka adınızla ya da doğrudan adresle gelebiliyor. Bu ziyaretler organik aramaya atfedilmiyor ve dijitalin katkısı olduğundan küçük görünüyor.
Özetlenemeyen içerik üretin
Kendi verinize, kendi ölçümünüze ve sahadan gelen bilgiye dayanan içerik, birkaç cümlede özetlenemiyor. Derlenmiş bilgi ise tam olarak özetin yaptığı iş.
Kendi kanallarınızı büyütün
E-posta listesi, müşteri paneli ve doğrudan iletişim, arama motorundan bağımsız kanallar. Aramaya bağımlılığı azaltmanın tek yolu başka kanal kurmak.
Dijital Tarafı
BU BÖLÜMÜN ÖZETİ
- Katkı yanlış kanala yazılıyor
- Gösterim ile tıklama ayrışıyor
- İçerik yatırımının getirisi eksik hesaplanıyor
- Memnuniyet bulgusu ayrıca önemli
Bu değişimin en zor tarafı trafik kaybı değil, ölçüm kaybı.
Katkı yanlış kanala yazılıyor
Özeti okuyup markanızı arayan bir kullanıcının ziyareti, marka araması ya da doğrudan trafik olarak kaydediliyor. Oysa yolculuk genel bir aramayla başlamış oluyor.
Gösterim ile tıklama ayrışıyor
Gösterim sayınız artarken tıklama sayınız düşebiliyor. İki gösterge birlikte okunmazsa, görünürlük kaybı sanılan şey aslında tıklama davranışındaki değişim oluyor.
İçerik yatırımının getirisi eksik hesaplanıyor
Yalnızca organik oturuma bakan bir hesap, özet içinde görünmenin marka bilinirliğine katkısını hiç görmüyor. Dijital danışmanlık tarafında ölçüm kurgusunu bu yüzden yeniden kuruyoruz.
Memnuniyet bulgusu ayrıca önemli
Özetler kaldırıldığında kullanıcı memnuniyetinin değişmemesi, bu özelliklerin kullanıcı yararına gerekçelendirilmesini tartışmaya açıyor. Bu, düzenleyici tarafta da izlenen bir başlık.
Sağlam Dijital Zemin
BU BÖLÜMÜN ÖZETİ
- Marka araması ayrı okunmalı
- Doğrudan trafik sıçraması işaret sayılmalı
- Sorgu bazında karşılaştırma yapılmalı
- Ölçüm kurulumu bir kez yapılır
Ölçüm bozulduğunda ilk yapılacak şey kanalları doğru ayırmak.
Marka araması ayrı okunmalı
Marka adınızla gelen aramalarla kategori aramaları farklı hareket ediyor; ikisi birleştirildiğinde gerçek değişim görünmüyor. Google Search Central arama performansı verisinin sorgu kırılımıyla nasıl ayrıştırılacağını tarif ediyor. Marka aramasındaki artış, kaybedilen genel trafiğin izi olabiliyor.
Doğrudan trafik sıçraması işaret sayılmalı
Doğrudan ziyaretlerde açıklanamayan bir artış varsa, kullanıcıların sizi başka bir yerde görüp adresi elle yazdığına işaret ediyor olabilir.
Sorgu bazında karşılaştırma yapılmalı
Toplam trafik yerine sorgu grupları bazında karşılaştırma, hangi soru tipinde kayıp yaşandığını gösteriyor. Genel toplam bunu gizliyor.
Ölçüm kurulumu bir kez yapılır
Kanal ayrımı ve sorgu kırılımı bir kez tanımlandığında her dönem kendiliğinden veri üretiyor; kurulumunu süreç ve e-ticaret danışmanlığı kapsamında yürütüyoruz.
Sıkça Sorulan Sorular
Hayır. Oran yalnızca yapay zekâ özetinin çıktığı sorgular için geçerli; çalışmada özetler sorguların yaklaşık yüzde 42’sinde göründü.
Yöntemi güçlü: rastgele atama nedensel çıkarım sağlıyor. Ancak hakem denetiminden geçmemiş bir taslak ve 1.065 kişilik ABD masaüstü örneklemine dayanıyor.
Çalışmanın farklı sürümlerinde oranlar biraz değişiyor. Karar için yüzdenin kendisinden çok büyüklüğü ve yönü anlamlı.
Çalışma sponsorlu tıklamalarda etki bulmadı; bu, reklam kanalının bu değişimden etkilenmediğini gösteriyor. Ancak reklam maliyetli bir trafik ve organik görünürlüğün yerine geçmiyor.
Tersine. Etkilenen kısım derlenmiş genel bilgi; kendi verinize dayanan içerik hem özetlenmesi zor hem kaynak gösterilmeye daha yatkın.
Sorgu tipine göre ayrıştırarak. Genel bilgi sorgularındaki tıklama oranınızı marka sorgularındakiyle karşılaştırmak, kaybın nerede olduğunu gösteriyor.
Kaynak: Saharsh Agarwal (Indian School of Business) ve Ananya Sen (Carnegie Mellon University) tarafından hazırlanan ve SSRN’de yayımlanan saha deneyi çalışması; 3 Nisan 2026 tarihli, haziranda revize edilmiş taslak. Hakem denetiminden geçmemiştir.
