Yapay Zekâ Teklifi Alırken Neye Dikkat Etmeliyim?
Yapay zeka teklifi karşılaştırmak zor, çünkü teklifler genelde teknoloji anlatır, iş anlatmaz: “gelişmiş dil modeli”, “otomasyon altyapısı”, “entegre çözüm”. Bunlar fiyat karşılaştırmanıza yaramaz. 📋
Kısa cevap: üç şeye bakın — hangi işin çözüleceği (adı konmuş, ölçülebilir), verinizin nereye gittiği, ve eğitim ile kural yazımının dahil olup olmadığı.
Aşağıda hazırlık listesini, karşılaştırma sütunlarını, gizli kalemleri ve sözleşme maddelerini bulacaksınız. ⚖️
Teklif istemeden önce ne hazırlamalıyım?
İyi bir yapay zeka teklifi, net bir işin cevabıdır.
İşi tek cümlede yazın
“Yapay zekâdan faydalanmak” değil, “teklif hazırlama süresini kısaltmak” gibi somut bir iş. İş yazılmazsa teklif teknoloji satar, çözüm satmaz. Saat avı yöntemi başlangıç yazısında. 🎯
Mevcut süreyi ölçün
O iş bugün kaç dakika sürüyor, haftada kaç kez yapılıyor? Bu iki sayı olmadan hiçbir teklif değerlendirilemez — çünkü kazanımın ne olduğunu kimse bilemez. 🔢
Teklifi hangi sütunlarla karşılaştırmalı?
İki-üç teklif masada; iş şimdi başlıyor.
İş, kurulum, süreklilik
Üç sütun açın: iş (hangi süreç çözülüyor, hangi çıktı), kurulum (kalıp yazımı, bilgi bağlama, kural seti, eğitim), süreklilik (abonelik, destek, güncelleme). Ucuz teklif genelde kurulum sütununda boşalır — oysa asıl emek oradadır. 📊
Abonelik fiyatı niçin yanıltıcı?
Çünkü abonelik genelde en küçük kalemdir. Asıl maliyet kalıp yazımı, kural seti ve ekibin alışma süresidir. Yalnız aboneliğe bakan karşılaştırma, işin yüzde onunu karşılaştırmış olur — kalemler maliyet yazısında. 🧮
Gizli kalemler neler?
Faturada sonradan çıkanlar.
Veri hazırlığı kimde?
Fiyat listesi, sık sorulanlar ve örnek metinlerin toparlanması ayrı bir iştir. “Bilgilerinizi siz hazırlarsanız” ifadesi, o işin size kaldığı anlamına gelir — ve o iş sanılandan uzun sürer. 📁
Kural seti ve eğitim dahil mi?
Hangi bilginin girilebileceği, çıktıyı kimin onaylayacağı ve ekibe kimin anlatacağı yazılmalı. Bu üçü olmadan kurulan sistem kullanılmaz ya da kontrolsüz kullanılır. Kural yazımı ekip yazısında. 🎓
Kullanım sınırları var mı?
Aylık kullanım limiti, ek kullanıcı ücreti ve hacim aşımında ne olacağı sorulmalı. Bunlar ikinci ayda sürpriz üretir.
Hangi ifadeler tuzak?
Bazı kelimeler kapsam gizler.
“Tam otomasyon”, “anahtar teslim”, “kendi kendine öğrenir”
Birincisi insan onayını yok sayar ve risk üretir. İkincisi genelde veri hazırlığını ve eğitimi kapsamaz. Üçüncüsü ise teknik olarak yanıltıcıdır — sistem sizin işinizi kendiliğinden öğrenmez, bilgi verilmelidir. Üçünde de yapılacak tek şey: kalem kalem liste istemek. 🚩
Sözleşmede ne olmalı?
Dört madde imzadan önce netleşmeli.
İmzadan önce netleşecek dört madde
1) Veri sahipliği ve gizlilik — hangi bilgi nereye gidiyor, saklanıyor mu, silinebiliyor mu. 2) Çözülecek iş ve ölçülebilir hedef. 3) Teslim listesi: kalıplar, kural seti, eğitim saati. 4) Çıkış koşulu: ayrılırsanız kalıplar ve kurgu sizde kalır mı. Dördü yazılıysa ilişki sağlıklı yürür; taraf seçimi kimden almalıyım yazısında, tüm sorular danışmanlık sayfasında. 📜
📝 Sahadan Notlar
Bir müşterinin elindeki teklifte üç sayfa teknoloji anlatımı vardı ve tek bir cümle yoktu: hangi iş kısalacak? Sorduk; net cevap gelmedi. İkinci teklifte tek bir iş vardı ve süresi yazılıydı. Ucuz olan birincisiydi, doğru olan ikincisi. Teknoloji anlatan teklif, iş anlatmaktan kaçıyordur. 📋
📖 Kısa Sözlük
Kural seti: hangi bilginin girilebileceğinin yazılı hâli. Kalıp: tekrar kullanılan metin iskeleti. Veri hazırlığı: şirket bilgisinin toparlanması. İnsan onayı: çıktının kullanılmadan kontrol edilmesi.
⚡ Hızlı Özet
Üç şeye bakın: hangi iş, veri nereye gidiyor, eğitim ve kural dahil mi. 📋 Karşılaştırma üç sütun: iş, kurulum, süreklilik. Abonelik en küçük kalemdir. “Kendi kendine öğrenir” yanıltıcıdır.
🎯 Sıradaki Adım
Elinizdeki teklifleri birlikte açalım; hangi işi çözdüklerini yan yana koyuyoruz: görüşme talep formu. Kapsam danışmanlık sayfasında. ⚖️
Sıkça Sorulan Sorular
İki veya üç yeterlidir; hepsine aynı işi ve aynı süre ölçümünü verin ki karşılaştırma mümkün olsun. Farklı işler için alınan teklifler kıyaslanamaz. Kararı iki haftayla sınırlamak süreci sürüncemede bırakmaz.
Yapılmalı: seçilen iş için birkaç gerçek örnek üzerinde deneme isteyin. Sunum yerine kendi verinizle çalışan bir çıktı, en güvenilir karar aracıdır. Deneme vermeyen taraf genelde işi tam anlamamıştır.
Pazarlık yerine kapsam konuşun: hangi kalem çıkarılırsa fiyat ne olur? Kurulum ve eğitimden kısmak cazip görünür ama kullanılmayan bir sistem üretir. Kısılacaksa iş sayısı kısılmalı, kurulum kalitesi değil.
Kaynak: Gartner — yapay zekâ
