Bu Rakamları Nasıl Hesaplıyoruz?

Yapı market yazılarımızdaki her bandın arkasında bir hesap var. Bu sayfa o hesabın nasıl kurulduğunu, neyin dahil neyin hariç olduğunu ve rakamları okurken nelere dikkat etmeniz gerektiğini anlatır. 📐

Kısa cevap: üç kaynağı birlikte okuyor, tek rakam değil aralık veriyor ve her bandı düzenli güncelliyoruz.

Aşağıda kaynaklarımızı, dört rakam ailesinin tanımını, bandın neden aralık olduğunu, hariç tuttuklarımızı ve güncelleme ritmimizi bulacaksınız.

Rakamlar hangi kaynaklardan geliyor?

Üç kaynak, birlikte okunur.

1. Saha kayıtları

Danışmanlık verdiğimiz ve görüştüğümüz işletmelerin anonimleştirilmiş gider tabloları, satış dağılımları ve stok devir verileri. İsim, marka ve konum bilgisi hiçbir yerde kullanılmaz.

2. Açık fiyat ve tarife verileri

Tedarikçilerin yayımlanmış liste fiyatları, kira endeksleri, asgari ücret ve SGK kalemleri, enerji tarifeleri. Bunlar doğrulanabilir ve herkese açık verilerdir.

3. Bağımsız sektör raporları

Meslek örgütleri, ticaret odaları ve sektör derneklerinin yayımladığı araştırmalar. Saha verimizle çeliştiğinde ikisini de belirtir, tek taraflı bir sonuca zorlamayız.

Dört rakam ailesi ne anlama geliyor?

Karıştırılmaması gereken dört ayrı şey.

Kar marjı

Satış fiyatı ile alış maliyeti arasındaki farkın satışa oranı. Aksi belirtilmedikçe brüt marjdır; işletme giderleri düşülmemiştir.

Sermaye

Dükkanı açıp ilk aylarını çıkarabilmek için gereken toplam para: stok, demirbaş, depozito, ruhsat ve işletme nefesi dahil.

Maliyet

Aylık işletme gideri. Sabit (kira, maaş), değişken (yakıt, enerji) ve görünmeyen (stok fırsat maliyeti, fire, boş kapasite) kalemlerin toplamı.

Kazanç

Tüm giderler düşüldükten sonra elde kalan aylık net tutar; vergi öncesidir ve işletme sahibinin kendi emeği ayrı bir kalem olarak gösterilmez.

Neden tek rakam değil aralık veriyoruz?

Çünkü tek rakam yanıltır.

Aynı dal, farklı sonuç

Aynı ilçede, aynı büyüklükte iki nalburun kazancı iki katı fark edebilir. Konum, ürün karışımı, usta ağı ve sahibinin sahada olup olmaması bu farkı üretir.

Bandın alt ve üst ucu ne demek?

Alt uç, işini yeni kurmuş ya da dar çalışan işletmeyi; üst uç, oturmuş ve doğru kararları vermiş işletmeyi temsil eder. Ortalama değil, aralıktır.

Neyi hesaba katmıyoruz?

Şeffaf olmak için sınırları yazıyoruz.

Hariç tuttuklarımız

Vergi yükü (işletme türüne göre değişir), kredi faizi ve borç geri ödemesi, kurucunun kendi maaşı, olağanüstü giderler ve tek seferlik yatırımlar bantlara dahil değildir.

Bölgesel fark

Rakamlar Türkiye geneli için kurulmuştur. Büyükşehir merkezleri üst ucun üzerine, küçük yerleşimler alt ucun altına çıkabilir; kira ve maaş kalemleri bu farkın büyük kısmını açıklar.

Rakamları ne sıklıkla güncelliyoruz?

Değişkenlik arttıkça sıklaşır.

Güncelleme ritmi

Sermaye ve maliyet bantlarını üç ayda bir, kar marjı ve kazanç bantlarını altı ayda bir gözden geçiriyoruz. Emtia fiyatlarında sert hareket olduğunda ilgili dalları beklemeden güncelliyoruz.

Hata bulursanız

Sahadaki gerçek bir rakam bantlarımızla çelişiyorsa bize yazın; düzeltiriz. Bu sayfa da o geri bildirimlerle gelişiyor.

Bu rakamlar bir garanti midir?

Hayır ve bu önemli.

Ne vaat ediyoruz, ne etmiyoruz

Verdiğimiz bantlar yön göstergesidir, kazanç taahhüdü değil. Hiçbir yazımız “şu kadar kazanırsınız” demez; “bu koşullarda bu aralıkta sonuçlar görülüyor” der. Kendi işinizin rakamlarını kendi verinizle kurmanız gerekir, biz o hesabı kurmanıza yardımcı oluruz.

📝 Neden Bu Sayfayı Yazdık

Sektör yazılarında en sık rastladığımız şey kaynağı belirsiz rakamlardı: “nalburculuk ayda şu kadar kazandırır” deniyor ama neyin dahil olduğu, hangi ölçekte ve hangi koşulda olduğu yazılmıyordu. Biz bandı yazarken hesabı da yazmaya karar verdik. Rakamın kendisinden çok, o rakamın nasıl kurulduğunu bilmek işinize yarar. Dayanağı olmayan rakam, bilgi değil iddiadır.

📖 Kısa Sözlük

Brüt marj: satış ile alış maliyeti arasındaki farkın satışa oranı. Başabaş noktası: kâr ve zararın sıfırlandığı ciro seviyesi. İşletme nefesi: gelir oturana kadar giderleri karşılayan ayrılmış para. Devir hızı: sermayenin yıl içinde kaç kez satışa dönüştüğü.

⚡ Hızlı Özet

Üç kaynak: saha kayıtları, açık tarifeler, bağımsız raporlar. 📊 Dört rakam ailesi: kar marjı (brüt), sermaye (açılış + nefes), maliyet (sabit + değişken + görünmeyen), kazanç (aylık net, vergi öncesi). Bant verilir, tek rakam verilmez. Vergi, kredi ve kurucu maaşı hariçtir. Bu bir kazanç garantisi değildir.

🎯 Sıradaki Adım

Kendi işinizin rakamlarını kendi verinizle kuralım: görüşme talep formu · ücretsiz dijital denetim. 17 dalın bantları yapı market sektör sayfasında. 🤝

Sıkça Sorulan Sorular

Rakamlar hangi tarihe ait?

Her yazının yayın ve güncelleme tarihi sayfasında görünür; bantlar o tarihteki koşullara göre kurulmuştur. Emtia ve kira hareketleri hızlı olduğu için güncel tarihi kontrol etmenizi öneririz.

Kendi işletmem bandın dışında kalıyorsa ne demek?

Bant bir ortalama değil aralıktır; üstünde olmak iyi yönetildiğini, altında olmak mutlaka hata yapıldığını göstermez. Farkın nereden geldiğini bulmak, rakamın kendisinden daha değerlidir.

Verilerimi paylaşırsam ne olur?

Paylaşılan veriler yalnızca anonim ve toplu biçimde kullanılır; işletme adı, konum ve kişisel bilgi hiçbir yerde yer almaz. İsterseniz verinizin hiç kullanılmamasını da talep edebilirsiniz.

Kaynak: TÜİK — Türkiye İstatistik Kurumu