2.000 Kamu Veri Seti Erişime Açılıyor

Rakam Ne Söylüyor?

İki binin arkasında üç yapı var.

Veri iki katmanda sunulacak

Birinci katman herkese açık: kamu yararına veri setleri, anonimleştirilmiş ve lisanslı. İkinci katman kontrollü: sağlık, savunma, finans, kamu güvenliği gibi hassas alanların verisi yalnızca yetkilendirilmiş aktörlere, güvenli veri alanları üzerinden. Her iki katmanın erişim kuralları ve sorumluluk sınırları ayrı tanımlanacak.

Her kurumda bir “veri ürün sahibi” olacak

Bu, planın en sessiz ama en işlevsel maddelerinden biri. Her kamu kurumunda bir kişi görevlendirilecek. İşi: veri envanterini güncel tutmak, hangi setin paylaşılabilir olduğunu belirlemek, kalite takibi yapmak, erişim taleplerini koordine etmek. Veriye sahip çıkan bir isim demek.

Kalite skoru kamuya açık raporlanacak

Veri setleri yalnızca sayıyla değil kaliteyle de izlenecek. Ölçütler belli: makine okunabilirlik, meta veri tamlığı, güncellik, API erişilebilirliği, lisans açıklığı, anonimleştirme uygunluğu, kullanıcı geri bildirimi. Yüksek değerli setler için bu skor kamuya açık yayımlanacak.

Manşetin Kaçırdığı

Üç ayrıntı, işletmeyi doğrudan ilgilendiriyor.

Şirketler de veri paylaşabilecek

Veri Alanları programı yalnızca kamu için değil. Şirketler de gönüllülük ve karşılıklı fayda esasıyla verilerini kontrollü paylaşabilecek. Ortak kurallar, güvenli çalışma odaları, standart sözleşmeler ve hukuki güvence mekanizmaları kuruluyor. Yani veriniz, kapalı bir kasadan çıkıp bir değişim aracına dönüşebilir.

Veri sağlayana teşvik var

Planda açık yazıyor: veri sağlayıcı kuruluşlara vergi ve Ar-Ge indirimi, GPU ve veri kredileri, “Güvenilir Veri Sağlayıcı” statüsü gibi teşvikler sağlanacak. Düzenli veri tutan işletme için bu, yeni bir gelir kalemi olabilir.

Veri Fabrikası hizmeti kurulacak

Verinin hazırlanması, temizlenmesi, standartlaştırılması ve makine okunabilir formata çevrilmesi için ortak bir hizmet sunulacak. Bu iş, çoğu işletmenin en çok takıldığı yer. Kamu tarafında kurulan yöntem ve standartlar, özel sektöre de örnek olacak. Ayrıca hassas verilerin güvenli kullanımı için anonimleştirme ve sentetik veri üretimi gibi yöntemler devreye girecek. Veriyi paylaşmadan da veriden yararlanmanın yolları çoğalıyor.

İşletme Ne Yapmalı?

Veri işi uzun soluklu. Ama başlangıcı kısa. Üç adım yeter.

Maliyet: envanter yarım gün, düzen aylar

Veri envanteri çıkarmak yarım gün sürer. Veriyi düzenli tutmak ise süreklilik ister. Bu yüzden ikisini karıştırmayın. Envanter bir hafta içinde biter. Düzen, aylara yayılan bir alışkanlıktır. İyi haber: envanter olmadan hiçbir kamu veri fırsatından yararlanamazsınız, envanterle birlikte hepsine kapı açılır.

İlk adım: elinizde ne olduğunu yazın

Tek tablo. Hangi veri, nerede duruyor, kimin adına, ne sıklıkla güncelleniyor, kim erişebiliyor. Çoğu işletme bu tabloyu ilk kez çıkardığında şaşırır. Unutulmuş kayıtlar, tek kişide duran dosyalar, yıllardır güncellenmemiş listeler. Tablo, veri tapunuzun da ilk sayfasıdır.

Sonraki adım: kütüphaneyi kendi işiniz için tarayın

Ulusal Veri Kütüphanesi açıldığında sektörünüzle ilgili setlere bakın. Pazar analizi, konum seçimi, fiyatlama, talep tahmini. Bunların hepsi kamu verisiyle güçlenir. Ücretsiz veri, ücretli araştırmadan çoğu zaman daha günceldir. Tarama yöntemi ayrı bir yazıda.

İki bin veri seti açılıyor. Kendi verinizi düzenlemeden başkasının verisini kullanamazsınız.