İşletmelerin %7,5’i Yapay Zekâ Kullanıyor
Türkiye’de her yüz işletmeden yedisi yapay zekâ kullanıyor. TÜİK ilk kez resmi bir yapay zekâ istatistiği yayımladı. Girişimlerde kullanım oranı 2021’de yüzde 2,7 iken 2025’te yüzde 7,5’e çıktı. Dört yılda üç katına.
Asıl haber ortalamada değil, dağılımda. 10-49 çalışanı olan işletmelerde oran yüzde 6,6. Elli-249 arasında yüzde 9,6. İki yüz elli ve üzerinde ise yüzde 24,1. Yani her dört büyük işletmeden biri kullanıyor. Küçüklerde ise on beşte bir. Aynı ülkede, aynı araçlarla, aynı yıl.
Rakam Ne Söylüyor?
BU BÖLÜMÜN ÖZETİ
- Ölçek uçurumu açılıyor
- Sektörler arası fark daha da büyük
- Kullanım alanı satış tarafında yoğunlaşıyor
Üç bulgu öne çıkıyor.
Ölçek uçurumu açılıyor
Büyük işletme ile küçük işletme arasındaki fark neredeyse dört kat. Bu fark teknolojiye erişimden gelmiyor; araçlar herkese açık ve çoğu ucuz. Fark, kimin bu işe zaman ayırdığından geliyor. Büyük işletmede bunu düşünecek bir birim var. Küçük işletmede aynı kişi hem satış yapıyor hem üretim yönetiyor. Zaman farkı, teknoloji farkına dönüşüyor.
Sektörler arası fark daha da büyük
Kullanım oranı bilgi ve iletişim sektöründe yüzde 47,1. Finans ve sigortada yüzde 21,1. Diğer sektörlerde çok daha düşük. Yani bir sektörde ortalama olan şey, diğerinde öncü sayılıyor. Kendi oranınızı ülke ortalamasıyla karşılaştırmayın. Sektörünüzle karşılaştırın. Rekabet ettiğiniz yer orası.
Kullanım alanı satış tarafında yoğunlaşıyor
Kullanan girişimlerin en çok tercih ettiği alan yüzde 46,5 ile pazarlama ve satış. Ardından üretim ve hizmet süreçleri, Ar-Ge, işletme yönetimi geliyor. Yani ilk adım genelde müşteriye bakan taraftan atılıyor. Bunun iki sebebi var. Sonuç hızlı görülüyor ve risk düşük kalıyor. Yanlış giden bir e-posta taslağı, yanlış giden bir üretim kararından ucuzdur.
Manşetin Kaçırdığı
BU BÖLÜMÜN ÖZETİ
- Oran bir yıl geriledi
- Kullanmayanların çoğu düşünmüyor bile
- Bireyler işletmelerden önde
Üç ayrıntı önemli.
Oran bir yıl geriledi
Seri düz artmıyor. 2023’te yüzde 5,5 olan oran 2024’te yüzde 4,4’e düştü, sonra 2025’te yüzde 7,5’e sıçradı. Bu iniş çıkış bir şey söylüyor: ilk denemelerin bir kısmı bırakıldı. Sonra araçlar olgunlaşınca geri dönüldü. Yani bırakmak da bu yolun parçası. Denemekten vazgeçmemek asıl mesele.
Kullanmayanların çoğu düşünmüyor bile
Yapay zekâ kullanmayan girişimlerin yalnızca yüzde 9’u kullanmayı düşündüğünü söyledi. Kalanı gündeminde bile tutmuyor. Bu, rekabet açısından okunması gereken bir sayı. Sektörünüzde on rakibiniz varsa, dokuzu muhtemelen bu konuyu hiç konuşmuyor. Bu bir fırsat penceresi. Küçük bir pilotla bile ayrışırsınız.
Bireyler işletmelerden önde
Türkiye’de yaklaşık her beş kişiden biri üretken yapay zekâ kullanıyor. İşletmelerdeki oran yüzde 7,5. Aradaki fark şu anlama geliyor: çalışanlarınız zaten bu araçları kullanıyor olabilir. Kurumun kural koymadığı yerde kullanım kendiliğinden ilerliyor. Kayıtsız ve denetimsiz biçimde.
İşletme Ne Yapmalı?
BU BÖLÜMÜN ÖZETİ
- Maliyet: kendi oranınızı ölçmek bir saat
- İlk adım: sektör ortalamanızla karşılaştırın
- Sonraki adım: kayıt dışı kullanımı düzene alın
Üç adım yeter.
Maliyet: kendi oranınızı ölçmek bir saat
Ekibe tek soru sorun: işinde yapay zekâ aracı kullanan var mı, hangi işte? Bir saatlik bir tur, size kendi oranınızı verir. Çoğu işletme sandığından yüksek çıkar. Çünkü kullanım kayıt dışı ilerlemiştir. Kimse sormadığı için kimse söylememiştir.
İlk adım: sektör ortalamanızla karşılaştırın
Ülke ortalaması yanıltıcı. Siz bilgi teknolojilerinde değilseniz yüzde 47 sizin ölçünüz değil. Sektörünüzdeki rakiplerin ne yaptığına bakın. Müşteri iletişiminde fark yaratan var mı? Teklif hazırlamada, stok tahmininde? Bu üç soru, sektör taramanızı bir öğleden sonra bitirir.
Sonraki adım: kayıt dışı kullanımı düzene alın
Çalışanlar kullanıyorsa kural yazın. Hangi veri girilebilir, hangisi girilemez? Bu kural bir sayfayı geçmez. Bugün de yazılabilir. Uzun kural kimse okumaz; kısa kural uygulanır. Seviye cetveli bu kuralın devamıdır.
Yüzde 7,5 düşük bir oran. Ama düşük oran, geç kalmak değil erken olmak demektir.