Yapay Zekâyı Ne Zaman Kullanmalı, Ne Zaman Kapatmalı?
“Hangi anda açık, hangi anda kapalı olmalı — bir sınır çizemiyoruz. Yapay zekâyı ne zaman kullanmalı, ne zaman kapatmalı?” Sınır işe göre değil, ana göre de çiziliyor: haftanın bazı saatleri, sürecin bazı evreleri ve bazı durumlar araca kapalı. Bu yazı o takvimi veriyor. ⏱️
Bu yazı zamanlama: kliniğin haftası, danışanın süreci ve dört kapalı an.
Hattın tamamı: yapay zekâ etkisi rehberi; güven: güven yazısı.
Kliniğin Haftası
BU BÖLÜMÜN ÖZETİ
- Günlük — kapalı
- Haftalık — kısmen açık
- Aylık — açık
- Çeyreklik — açık, artı denetim
Rutinin dört kademesinde aracın yeri: 🗓️
Günlük — kapalı
Günlük iş tek: gelen mesaj ve formların kontrolü. Bunlar danışan bilgisi taşıyor; araç kapalı. Cevap insan eliyle, aynı gün: mesaj yazısı.
Haftalık — kısmen açık
Paylaşım metni taslağı, içerik takvimi düzenlemesi: açık. Harita yorumuna cevap: yorumun içeriği danışan bilgisi taşıyorsa kapalı; genel teşekkür kalıbıysa açık.
Aylık — açık
Uzmanın bir saatlik oturumundan gelen kaydın iskelete dönüşmesi, dört soru sayfası taslağı, beş sayılık tablonun yorumu. Ayın en verimli araç günü: üretim yazısı.
Çeyreklik — açık, artı denetim
Yön okuması, çeyreklik özet — açık. Ve bu kademede araç denetimi: kim hangi aracı kullanıyor, geçmişte danışan bilgisi var mı, yeni eklenti kurulmuş mu: veri yazısı.
Danışanın Süreci
BU BÖLÜMÜN ÖZETİ
- Terapi öncesi — serbest, sınır bilgisiyle
- İlk seans — konuşulur
- Süreç boyunca — seansa taşınır
- Zor evrelerde — ek uyarı
Sürecin evrelerinde araç — kliniğin değil, danışanın kullanımına dair bilgilendirme: 🔄
Terapi öncesi — serbest, sınır bilgisiyle
Kişi anlamlandırma, yön bulma ve hazırlanma yapıyor. Klinik bunu engellemiyor; içerikte sınır cümlesi var: asistan terapi yapmaz, kriz yönetmez: danışan yazısı.
İlk seans — konuşulur
“Asistana sordunuz mu, ne dedi?” — yargısız. Ve iki cümle yazılı verilir: acil hat (asistan değil, resmî hatlar) ve gizlilik uyarısı (asistana yazılan seans gizliliğinde değil).
Süreç boyunca — seansa taşınır
Kişi seanslar arasında asistana yazıyorsa, bu seansta malzeme: “asistan ne dedi, siz ne düşündünüz”. Yasak değil, konuşma konusu.
Zor evrelerde — ek uyarı
Sürecin zorlaştığı, riskin yükseldiği dönemlerde acil hat bilgisi yeniden verilir. Asistan bu dönemde en çok kullanılan ve en az yeterli olan araç.
👉 Klinik danışanın aracını kapatamaz; ama her evrede sınırı yeniden söyleyebilir.
Dört Kapalı An
BU BÖLÜMÜN ÖZETİ
- An 1 — Seans sırasında ve hemen sonrasında
- An 2 — Danışan mesajı açıkken
- An 3 — Kriz anında
- An 4 — Emin olunmadığında
- Ve açık anların dürüst notu
İşten ve kademeden bağımsız, aracın her zaman kapalı olduğu dört an: 🚫
An 1 — Seans sırasında ve hemen sonrasında
Seans odasında araç yok; seans çıkışında not yazdırmak yok. Not elle ya da kliniğin kapalı sistemine. Bu, en ağır ihlalin önlendiği an.
An 2 — Danışan mesajı açıkken
Gelen kutusu açıkken araç kapalı. “Bir de şuna sorayım” refleksi en çok bu anda oluyor; kural: önce mesaj kapanır, sonra araç açılır.
An 3 — Kriz anında
Danışanın ya da kliniğin kriz anında araç bir kaynak değil. Değerlendirme, yönlendirme ve sorumluluk insanın; acil hatlar resmî. Araç bu anda zaman kaybı ve risk.
An 4 — Emin olunmadığında
Kural sayfasının son satırı: “emin değilsen girme, sor.” Tereddüt, kapalı demek. Gri alan yok: kural yazısı.
Ve açık anların dürüst notu
Kapalı anlar dışında araç hızlı ve faydalı: aylık üretim günü, çeyreklik özet, form metinleri. Yasaklama değil zamanlama: doğru anda açık, yanlış anda kapalı. Bu takvim rutin sayfasına bir satır olarak eklenir. Kurulu ve ilçeye kilitli hâlini devralmak: parsel modeli.
📌 Sahadan Notlar
- Kazaların büyük kısmı gelen kutusu açıkken “bir de şuna sorayım” anında oluyor.
- Aylık üretim gününü araçla yapan klinikler, günlük kapıyı araçtan uzak tutmakta daha başarılı.
- Zor evrelerde acil hat bilgisini yeniden veren klinikler, danışanın asistanı kriz aracı olarak kullanmasını azaltıyor.
📖 Kısa Sözlük
- Kapalı an: İşten bağımsız olarak aracın kullanılmadığı zaman.
- Üretim günü: Ayda bir, aracın en verimli kullanıldığı gün.
- Zamanlama satırı: Rutin sayfasına eklenen açık-kapalı takvimi.
Sık Sorulan Sorular
➡️ Sıradaki Adım
Bu hafta rutin sayfanıza tek satır ekleyin: hangi kademede açık, hangi anda kapalı. İlçenizin psikolog kelimelerini kurulu ve kilitli devralmak için parsel durumunuzu sorgulayın; geçiş için geçiş yazısına geçin.
Rutine göre: günlük kapalı (mesaj ve form kontrolü insan eliyle), haftalık kısmen (taslak açık, kişiye özel yorum kapalı), aylık açık (üretim günü), çeyreklik açık artı araç denetimi.
Engellenmez, bilgilendirilir: terapi öncesi sınır cümlesi, ilk seansta konuşma ve iki yazılı cümle (acil hat, gizlilik uyarısı), süreç boyunca seansa taşıma, zor evrelerde acil hat bilgisinin yeniden verilmesi.
Dört anda: seans sırasında ve hemen sonrasında, danışan mesajı açıkken (önce mesaj kapanır), kriz anında ve emin olunmadığında. Yasaklama değil zamanlama.