Kozmetik Bildirim ve Denetim Kuralları: Makyaj Markası Ne Yapmalı?

Ne oluyor: Bakanlık güvensiz ürün denetimlerini açıklıyor

Ticaret Bakanlığı yılın ilk yarısına ait piyasa gözetimi sonuçlarını açıklıyor ve güvensiz bulunan ürünlere satış yasağı, toplatma ve ilan uygulandığını duyuruyor. Karar gerekçeleri herkese açık yayımlanıyor. Kozmetik ürünler bu gözetimin içinde; makyaj ürünlerinde denetimin teknik tarafını ayrıca TİTCK yürütüyor.

Resmî kaynak

Duyurunun tamamı Ticaret Bakanlığı güvensiz ürün açıklamasında; sayılar ve ürün grupları orada, bu yazı sayıyı değil kuralı anlatır.

Makyaj ürününü ilgilendiren gerekçeler

Makyaj ürünü için üç gerekçe öne çıkıyor: izinli olmayan ya da sınırı aşan madde, etikette eksik bilgi ve bildirimi olmayan ürün. Rujda renklendirici, maskarada mikrobiyolojik temizlik, fondötende koruyucu aynı sorunun üç yüzüdür.

Takvim

Duyurular dönemsel geliyor ve hediye seti sezonu öncesi pazaryeri ürünleri yoğun inceleniyor. Yıl sonuna koleksiyon hazırlayan marka belgeyi baskıdan ve partiden önce toplar; sezon takvimini makyaj markası ne zaman lansman yapmalı yazısında verdik.

Makyaj ürünü hangi mevzuata tabi?

İki metin yan yana okunur: Türkiye’de TİTCK’nın uyguladığı Kozmetik Yönetmeliği, AB’de 1223/2009 sayılı kozmetik tüzüğü. İkisi de aynı ilkeyi koyar: kozmetik ürün normal ve öngörülebilir kullanımda insan sağlığı için güvenli olmalıdır. Ruj, far, maskara, fondöten ve oje bu tanımın içindedir; renkli olması ek kural getirir, istisna getirmez.

Türkiye tarafı

Yönetmelik, kılavuzlar ve duyurular TİTCK sitesinde yayımlanıyor. Yönetmelik AB çerçevesiyle uyumlu kuruldu; iki sistemi bilen marka ihracatta ikinci bir düzen kurmaz.

AB tarafı

Tüzüğün metni AB 1223/2009 sayılı kozmetik tüzüğünde duruyor. Yasaklı maddeler, sınırlı maddeler, izinli renklendiriciler ve koruyucular tüzüğün eklerinde listelenir ve bu listeler zaman içinde güncellenir.

Kural kimi bağlar?

Ürünü kendi markasıyla piyasaya arz eden tarafı bağlar. Katalogdan alınan rujda formül üreticinindir, ama piyasaya arz eden markadır; sorumluluk logonun sahibindedir.

Sorumlu kişi, ürün bilgi dosyası ve güvenlik değerlendirmesi nedir?

Sorumlu kişi, ürünün kurallara uygunluğunu üstlenen gerçek ya da tüzel kişidir; marka sahibi kendisi olabilir ya da bu görevi üreticiye yazılı olarak verebilir. Ürün bilgi dosyası ürünün kimlik kartıdır ve içinde güvenlik değerlendirmesi raporu durur. Rapor yetkin bir değerlendirici tarafından formül, madde profili ve test sonuçlarına göre hazırlanır.

Sorumlu kişi

Sorumlu kişinin adı ve adresi etikette yazar ve denetimde muhatap odur. Sorumluluğu üreticiye vermek mümkündür, ama bu yazılı olmalı ve marka üretici değiştiğinde ne olacağını bilmelidir. Bu sorunun üretici görüşmesindeki yerini makyaj ürünü için fason üretici nasıl seçilir yazısındaki soru listesine koyduk.

Ürün bilgi dosyası

Dosyada ürün tanımı, güvenlik değerlendirmesi raporu, üretim yöntemi ve iyi imalat uygulamalarına uygunluk beyanı, iddiaların kanıtı ve varsa hayvan deneyi bilgisi bulunur. Dosya ürün piyasadayken erişilebilir tutulur.

Güvenlik değerlendirmesi raporu

Rapor her maddeyi, maruziyeti, stabilite ve mikrobiyoloji sonuçlarını ve ambalajla uyumu değerlendirir. Göz çevresi ürünlerinde mikrobiyolojik hassasiyet daha yüksektir; maskara ve eyeliner raporu bu yüzden ayrıca dikkat ister.

ÜTS bildirimi ve izinli renklendiriciler

Ürün piyasaya çıkmadan önce ÜTS’ye bildirilir; bildirim ürünün kimlik ve formül bilgisini, sorumlu kişiyi ve etiketi kayda geçirir. Renkli kozmetikte ikinci kontrol renklendiricidir: yalnız izinli renklendiriciler kullanılabilir ve bazıları yalnız belirli bölgelerde, örneğin göz çevresinde ya da dudakta kullanılamaz. Renklendirici CI numarasıyla tanımlanır.

ÜTS bildirimi

Bildirim her ürün için ayrı yapılır; ton farklıysa formül farklıdır ve bildirim de ayrıdır. On iki tonluk koleksiyon on iki kayıt demektir; ton sayısını küçük tutmanın belge tarafındaki sebebi budur.

CI numarası ve CosIng

Her renklendiricinin bir CI numarası vardır ve etikette bu numarayla yazılır. Hangi maddenin hangi koşulla izinli olduğu AB CosIng veritabanında aranabilir. Pigment ve CI numarasını makyajda pigment, ton, alt ton ve kalıcılık yazısında gündelik dille açtık.

Özel ton ne değiştirir?

Özel ton geliştirmek formülde renklendirici oranını değiştirir; değişen formül için güvenlik raporu ve bildirim güncellenir. Tonu sonradan oynatan marka belgeyi de yeniden açar.

Etiket: INCI, PAO, parti numarası ve sorumlu kişi

Makyaj ürününün etiketinde içerik listesi INCI adlarıyla, nominal miktar, açıldıktan sonra kullanım süresi ya da son kullanma tarihi, parti numarası, kullanım uyarıları ve sorumlu kişinin adı ile adresi yer alır. Küçük ambalajda bilgi dış kutuya ya da eklenmiş karta taşınabilir. Etiket bildirimle aynı olmalıdır; tasarım değişikliği bilgiyi değiştiremez.

PAO sembolü

Açık kavanoz sembolü ürünün açıldıktan sonra kaç ay kullanılabileceğini gösterir. Dayanıklılığı kısa ürünlerde bunun yerine son kullanma tarihi yazılır; hangisinin geçerli olduğunu güvenlik raporu söyler.

Parti numarası

Parti numarası ürünü üretim kaydına bağlar; bir şikâyette ya da toplatmada hangi partinin etkilendiğini gösterir. Katalog üründe parti numarasını üretici basar, ama marka numarayı kendi satış kaydıyla eşleştirir.

Renk adı ve iddia

Ton adı serbesttir, iddia serbest değildir: uzun süre kalıcı, suya dayanıklı ya da hassas ciltler için ifadesi kanıt ister ve kanıt ürün bilgi dosyasında durur.

Denetimde sorulan üç belge

Denetçi rujun rengine bakmaz; üç şeyi ister: ürün bilgi dosyası, güvenlik değerlendirmesi raporu ve ÜTS bildirim kaydı. Üçü de sorumlu kişinin erişiminde olmalıdır; üreticinin dosyasında durması yetmez. Bu kutu yazının özgün parçası; yazdırıp üretici görüşmesine ve sorumlu kişi sözleşmesine götürün.

Üç belge kutusu

Denetimde masaya gelen üç belge:

1. Ürün bilgi dosyası: ürün tanımı, üretim yöntemi, iyi imalat beyanı, iddiaların kanıtı; her ton için güncel
2. Güvenlik değerlendirmesi raporu: yetkin değerlendiriciden, formül, stabilite ve mikrobiyoloji sonuçlarıyla; göz çevresi ürünlerinde ayrıca dikkatli
3. ÜTS bildirim kaydı: piyasaya çıkıştan önce yapılmış, etiketteki bilgi ve sorumlu kişiyle birebir aynı

Üçünden biri üreticide kalmışsa marka için yok sayılır; muhatap sorumlu kişidir.

Sözleşmeye giren satır

Bu üç belgenin marka adına erişilebilir tutulması ve her formül değişikliğinde güncellenmesi üretici ve sorumlu kişi sözleşmesine yazılır. Yazılmazsa denetim günü telefonla aranır ve bulunmaz.

Makyaj markasının beş önlemi

Beş önlem üretimden önce alınır: sorumlu kişi yazılı olarak belirlenir, her ton için güvenlik değerlendirmesi ve dosya tamamlanır, renklendiriciler izinli listeyle karşılaştırılır, ÜTS bildirimi piyasadan önce yapılır, etiket ve sayfadaki iddialar dosyadaki kanıtla sınırlanır. Beşi de karar işidir; hiçbiri satış aşamasında yapılamaz.

Beş önlem sırası

1. Sorumlu kişiyi yazılı olarak belirleyin; siz mi, üretici mi, ayrı bir firma mı
2. Her ton için güvenlik değerlendirmesi ve ürün bilgi dosyasını tamamlatın; göz ürünlerinde mikrobiyoloji sonucunu isteyin
3. Renklendiricileri CI numarasıyla izinli listeyle karşılaştırın; dudak ve göz çevresi kısıtını sorun
4. ÜTS bildirimini ürün piyasaya çıkmadan önce yapın ve etiketle eşleştirin
5. Etiket ve sayfadaki kalıcılık ya da hassasiyet iddialarını dosyadaki kanıtla sınırlayın

Lansman öncesi kontrol

Bu beş önlem makyaj ürünü lansmanı öncesi on iki maddelik kontrol listesinin belge ve etiket grubunu oluşturur; listeyi partiden önce işaretleyin.

Cilt bakım tarafı

Aynı kurallar cilt bakım ürünleri için de geçerli; bakım ürünüyle başlayan marka için genel yol kozmetik markası kurmak istiyorum rehberinde.

Özet ve bugün yapılacak

Makyaj ürünü piyasaya çıkmadan önce güvenliği değerlendirilmiş, dosyalanmış ve bildirilmiş olmalıdır; muhatap sorumlu kişidir. Bugün yapılacak tek şey: satışta olan ya da sipariş verdiğiniz her ton için ürün bilgi dosyası, güvenlik raporu ve ÜTS kaydı erişiminizde mi, bakın. Bir belge bile eksikse parti durur.

Tek kontrol

Ürün sayfanızı açın ve her iddianın yanına dosyadaki kanıtını yazın. Yanına kanıt yazamadığınız iddia sayfadan çıkar; kayıp satış değil, itibar korunur.

Sıradaki yazı

Kurulumu baştan sona görmek için makyaj markası dokuz adımda nasıl kurulur rehberi; aşamanızı bulmak için makyaj markası için hangi danışmanlık hub yazısı; karar sırası makyaj markası kurmak istiyorum pillar yazısında. Belgeleri kendi ürününüzle okumak için uzmanına danışın; kapsam marka danışmanlığı sayfasında.

Sıkça Sorulan Sorular

Hızlı Özet

• Makyaj ürünü piyasaya çıkmadan önce güvenliği değerlendirilmiş, dosyalanmış ve ÜTS’ye bildirilmiş olmalıdır.
• Türkiye’de Kozmetik Yönetmeliği, AB’de 1223/2009 tüzüğü; ikisi uyumludur ve TİTCK uygular.
• Renklendiriciler CI numarasıyla izinli listeden seçilir; bazıları göz çevresi ya da dudakta kullanılamaz.
• Denetimde üç belge sorulur: ürün bilgi dosyası, güvenlik değerlendirmesi raporu, ÜTS bildirim kaydı.
• Beş önlem üretimden önce alınır; muhatap her zaman sorumlu kişidir.

Kısa Sözlük

• Sorumlu kişi: kozmetik ürünün kurallara uygunluğunu üstlenen ve etikette adı yazan gerçek ya da tüzel kişidir
• Ürün bilgi dosyası: ürünün tanımını, güvenlik raporunu, üretim bilgisini ve iddia kanıtlarını bir arada tutan dosyadır
• ÜTS: kozmetik ürünlerin piyasaya çıkmadan önce bildirildiği Ürün Takip Sistemidir
• CI numarası: renklendiricileri uluslararası olarak tanımlayan ve etikette yer alan numaradır

Sıradaki Adım

Belgelerinizi üç belge kutusuyla birlikte okumak için uzmanına danışın formundan yazın; kapsam marka danışmanlığı sayfasında. Sıradaki yazı makyaj markası dokuz adımda nasıl kurulur.

Güncelleme: Ekim 2026