10.000 Uzman, 100.000 Uygulama Profesyoneli
Devlet iki ayrı yetenek havuzu kuruyor. Biri on bin kişilik, diğeri yüz bin. Türkiye Yapay Zekâ Eylem Planı, uzman insan kaynağını iki katmanda ele alıyor: 10.000 ileri düzey yapay zekâ uzmanı ve 100.000 yapay zekâ uygulama profesyoneli. Buna bir de üçüncü hat ekleniyor: mevcut çalışanlar için Çalışan Dönüşümü Programı, 24 ayda en az 100.000 kişi hedefiyle.
İki havuz arasındaki fark önemli. Biri model geliştiriyor. Diğeri modeli işine katıyor. Çoğu işletmenin ihtiyacı ikincisi.
Rakam Ne Söylüyor?
BU BÖLÜMÜN ÖZETİ
- On bin uzman: teknik derinlik
- Yüz bin profesyonel: kendi alanında uygulama
- Üçüncü hat: mevcut çalışanlar
Sayıların arkasında üç ayrı program var.
On bin uzman: teknik derinlik
Bu hat mühendislere açık. Üçüncü ve dördüncü sınıf öğrencileri ile çalışan genç mühendisler hedefleniyor. Program modüler ve projeye dayalı. Alanlar belli: veri mühendisliği, model geliştirme, uygulama entegrasyonu, model işletimi, güvenilir yapay zekâ. Katılımcılar gerçek veri kümelerine ve hesaplama gücüne erişecek.
Yüz bin profesyonel: kendi alanında uygulama
Bu hat çok daha geniş bir kitleye bakıyor. Mühendis, sağlıkçı, hukukçu, finansçı, çiftçi, kamu yöneticisi. Amaç model yazmak değil. Kendi işinde yapay zekâ çözümlerini uygulamak, süreçlere entegre etmek, yönetmek. Program sektörlerle birlikte tasarlanmış sertifikalarla yürüyecek.
Üçüncü hat: mevcut çalışanlar
Çalışan Dönüşümü Programı iki koldan işleyecek. Birinci kol, mevcut işinde araç kullanarak verim artıracaklar için kısa ve uygulamalı modüller. İkinci kol, işi otomasyondan doğrudan etkilenecek meslek grupları için mesleki yeniden yönlendirme. İkinci kolun kapsamı geniş: plan dönemi sonuna kadar en az 1 milyon çalışanın mesleki dönüşüm değerlendirmesinden geçirilmesi hedefleniyor.
Manşetin Kaçırdığı
BU BÖLÜMÜN ÖZETİ
- Teşvik mekanizması işletmeye bakıyor
- Üniversite müfredatı değişiyor
- Yurt dışından uzman çekilecek
Haberler “110 bin uzman” diye yazdı. Üç ayrıntı geride kaldı.
Teşvik mekanizması işletmeye bakıyor
Planda tek cümlelik ama kritik bir satır var: işletmeler çalışanlarını bu programlara yönlendirmek için Ar-Ge merkezi ve teknokent teşvik mekanizmalarından yararlanabilecek. Yani eğitim yalnızca ücretsiz değil, bazı işletmeler için teşvikli hâle gelebilir.
Üniversite müfredatı değişiyor
2027 sonuna kadar en az 50 üniversitede temel yapay zekâ dersi devreye girecek. Tüm mühendislik ve fen fakültelerinde çekirdek müfredata kademeli entegrasyon planlanıyor. En az 20 mikro-yeterlik Avrupa Kredi Transfer Sistemi’yle eşleştirilecek. Bunun işletmeye anlamı şu: birkaç yıl içinde işe alacağınız mezunların yetkinlik tabanı yükselecek.
Yurt dışından uzman çekilecek
Global Yapay Zekâ Yetenek Programı ile en az 500 uluslararası uzmanın Türkiye’de araştırma, girişim veya eğitim faaliyetine katılması hedefleniyor. Hızlandırılmış yetenek vizesi, tek dijital başvuru ekranı, uzun vadeli oturum imkânı sunulacak. Bu, yerli işletmeler için de bir havuz demek.
İşletme Ne Yapmalı?
BU BÖLÜMÜN ÖZETİ
- Maliyet: eğitim ücretsiz, mesai gerçek
- İlk adım: kimi hangi hatta göndereceğinizi ayırın
- Sonraki adım: bir kişiyi derinleştirin
Hesap net, ilk adım basit.
Maliyet: eğitim ücretsiz, mesai gerçek
Sertifika programları için para ödemiyorsunuz. Ödediğiniz şey zaman. Uygulama profesyoneli hattındaki bir sertifika programı haftada birkaç saat, birkaç ay sürüyor. Bu ciddi bir mesai kalemi. Ama alternatifini düşünün: aynı yetkinliği piyasadan işe alarak almak, maaş farkı olarak her ay ödenir. Eğitim bir kez ödenir.
İlk adım: kimi hangi hatta göndereceğinizi ayırın
Üç hat var, üçü farklı kişiye bakıyor. Teknik ekibiniz varsa uzman hattı. İşini yapay zekâyla dönüştürecek kilit çalışanlarınız için uygulama profesyoneli hattı. Geri kalan ekip için temel okuryazarlık yeter. Bu ayrımı yapmadan gönderilen eğitim, hem zamanı hem hevesi tüketir. Ayrımın yöntemi ayrı bir yazıda.
Sonraki adım: bir kişiyi derinleştirin
Küçük işletmede herkesi uzmanlaştırmak mümkün değil. Gerekli de değil. Bir kişiyi seçin, ona uygulama profesyoneli hattını verin. O kişi ekibin geri kalanını çeker. Merdivenin ikinci basamağı genelde tek bir kişiyle başlar.
110 bin kişilik havuz kuruluyor. Sorun şu: ekibinizden kaç kişi o havuzda olacak?