Adapte Dijital
Anasayfa
AINEO
Dijital Danışmanlık Dijital Denetim
Web & AI
Kurumsal
Paketler Blog

Yapay Zekâya Etiket, Sahte Aciliyete Ceza Geldi

Yayın Tarihi: 15 Ağustos 2026 Yazar: Adapte Dijital Kategori: Patron Gündemi
💡 Kısaca: Ticaret Bakanlığı’nın yönetmelik değişikliğiyle yapay zekâyla üretilmiş dijital karakterlere etiket koyma zorunluluğu geldi, influencer tanıtımları gizli reklam kapsamına alındı ve “karanlık tasarımlar” yaptırıma bağlandı.

Ticaret Bakanlığı’nın yönetmelik değişikliğiyle yapay zekâyla üretilmiş dijital karakterlere etiket koyma zorunluluğu geldi, influencer tanıtımları gizli reklam kapsamına alındı ve “karanlık tasarımlar” yaptırıma bağlandı. Haber sosyal medya düzenlemesi diye okundu. Oysa kapsam çok daha geniş: düzenleme fenomenleri değil, satış yapan her siteyi ve her markayı bağlıyor. Ceza bandı 79 bin 161 lira ile 31 milyon 808 bin 530 lira arasında.

Değişiklik “Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği’nde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik” ile yapıldı ve Resmî Gazete’de yayımlandı. Reklam Kurulu aykırılık tespitinde resen inceleme başlatabiliyor; yaptırım durdurmadan para cezasına kadar uzanıyor.

Influencer’la çalışmıyor olabilirsiniz. Ama sitenizde geri sayım sayacı, “stokta son 2 ürün” uyarısı ya da yapay zekâyla üretilmiş bir görsel varsa bu yönetmelik sizi ilgilendiriyor. Aşağıda hangi uygulamanın kapsama girdiğini ve bu hafta hangi kontrolün yapılması gerektiğini ele alıyoruz.

BÖLÜM 01

Ne Oldu?

BU BÖLÜMÜN ÖZETİ

  • Yapay zekâ karakterlerine etiket
  • Dijital kopya ile ürün denetme yasağı
  • Gizli reklam artık genel kural
  • Karanlık tasarımlar hedefte

Düzenleme dört ayrı alanı aynı anda hedefliyor.

Yapay zekâ karakterlerine etiket

İnsandan ayırt edilemeyen dijital karakterlerde “yapay zekâyla üretildiği”nin belirtilmesi zorunlu hale geldi. Gerekçe, sahte içeriklerin tüketicinin karar sürecini manipüle etmesi.

Dijital kopya ile ürün denetme yasağı

Gerçek kişilerin dijital kopyalarının “sanki ürünü bizzat denemiş gibi” gösterilmesi tamamen yasaklandı. Bakanlardan futbolculara kadar tanınmış isimlerin sahte görüntüleriyle ürün pazarlanması bu maddenin arkasındaki saha verisi.

Gizli reklam artık genel kural

Hediye ürün, davet ve indirim dahil her türlü menfaat ilişkisinin “reklam” veya “tanıtım” ibaresiyle belirtilmesi şart. Daha önce tek tek karar konusu olan bu durum genel kurala dönüştü.

Karanlık tasarımlar hedefte

Üyelikten çıkmayı zorlaştıran akışlar, tüketiciyi istemediği işleme yönlendiren kurgular ve “son ürün” gibi sahte aciliyet üreten tasarımlar Reklam Kurulu’nun odağında.

KIMI

Kimi Kapsıyor?

BU BÖLÜMÜN ÖZETİ

  • Satış yapan her site
  • Yapay zekâ kullanan her marka
  • İş birliği yapan her taraf
  • Çocuklara yönelik hedefleme

Düzenlemenin en yanlış anlaşılan tarafı kapsamı. Fenomen ekonomisiyle sınırlı değil.

Satış yapan her site

Karanlık tasarım maddesi doğrudan e-ticaret arayüzlerini ilgilendiriyor. Sayaç, stok uyarısı, otomatik seçili ek hizmet ve zorlaştırılmış iptal akışı bu kapsamda değerlendirilebilir. Bu kalemlerin çoğu tema ya da eklentiyle hazır geliyor ve çoğu işletme sitesinde durduğunun farkında bile değil.

Yapay zekâ kullanan her marka

Görsel üretiminde yapay zekâ kullanan bir marka, insandan ayırt edilemeyen karakter ürettiğinde etiketleme yükümlülüğü altında. Kullanımın kendisi yasak değil; gizlenmesi yasak.

İş birliği yapan her taraf

Yükümlülük yalnızca içeriği paylaşan kişide değil; menfaati sağlayan marka da sürecin tarafı. Ajansla çalışmak sorumluluğu devretmiyor.

Çocuklara yönelik hedefleme

Çocukların oyun ve internet alışkanlıkları üzerinden profillenerek onlara özel reklam gösterilmesi engellendi. Hedef kitlesinde çocuk bulunan her marka bu maddeyi ayrıca değerlendirmeli.

KIMI

Kimi Nasıl Etkiler?

BU BÖLÜMÜN ÖZETİ

  • Kazananlar
  • Kaybedenler
  • Etkilenmeyenler
  • Dolaylı etki zinciri

Aynı düzenleme bazı işletmeler için maliyet, bazıları için rekabet avantajı üretiyor.

Kazananlar

Zaten şeffaf çalışan markalar. Etiketli iş birliği yapan, gerçek stok gösteren ve iptali kolay tutan işletmeler için değişen bir şey yok; değişen, rakiplerinin bu araçları artık kullanamaması. Kural, kurala zaten uyanın lehine çalışır. Yıllarca dezavantaj gibi görünen dürüstlük, bir yönetmelikle rekabet avantajına dönüşüyor.

Aynı düzenleme bazı işletmeler için maliyet, bazıları için rekabet avantajı üretiyor.

Kaybedenler

Dönüşümünü sahte aciliyete dayandırmış siteler. Sayaç ve stok uyarısı kaldırıldığında dönüşüm oranı düşecek ve bu düşüş gerçek performansı gösterecek. Etiketsiz iş birliğiyle çalışan markalar da ceza riski altında.

Etkilenmeyenler

Tamamen kurumsal alıcıyla çalışan, tüketiciye yönelik reklam yapmayan işletmeler doğrudan kapsamda değil. Ancak bayisi tüketiciye satıyorsa, bayinin uygulaması marka itibarına yazılıyor.

Dolaylı etki zinciri

Sahte aciliyet kalkınca dönüşüm düşer; düşen dönüşüm reklam maliyetini yükseltir; yükselen maliyet fiyata baskı yapar. Bu zincire girmemenin tek yolu, dönüşümü baştan gerçek gerekçelere dayandırmış olmak.

İŞLETME

İşletme Ne Yapmalı?

BU BÖLÜMÜN ÖZETİ

  • Arayüz denetimi yapın
  • İptal ve üyelikten çıkış akışını test edin
  • İş birliği sözleşmelerine etiket maddesi koyun
  • Yapay zekâ kullanımınızı belgeleyin

Dördü de bir haftada tamamlanabilir ve dördü de ceza riskini doğrudan düşürüyor.

Arayüz denetimi yapın

Sitenizdeki her sayaç, stok uyarısı ve otomatik seçili kutuyu listeleyin. Her biri için tek soru: bu bilgi gerçek mi? Gerçekse kalır, değilse kaldırılır. Gri alan bırakmak bu düzenlemede riskli. Bu denetim bir öğleden sonra sürüyor ve çıkan liste genellikle beklenenden uzun oluyor.

Dördü de bir haftada tamamlanabilir ve dördü de ceza riskini doğrudan düşürüyor.

İptal ve üyelikten çıkış akışını test edin

Kendi sitenizde üyelikten çıkmayı deneyin ve kaç adım sürdüğünü sayın. Girişten daha zor olan her çıkış akışı, karanlık tasarım tanımına yaklaşıyor demektir.

İş birliği sözleşmelerine etiket maddesi koyun

Çalıştığınız içerik üreticileriyle sözleşmeye “reklam/tanıtım ibaresi zorunlu” maddesi ekleyin ve paylaşımı yayından önce görün. Sonradan düzeltmek hem gecikiyor hem kayıt kalıyor.

Yapay zekâ kullanımınızı belgeleyin

Hangi görselin yapay zekâyla üretildiğini kayıt altına alın. Etiketleme yükümlülüğü çıktığında hangi içeriğin kapsamda olduğunu bilmek, tüm arşivi taramaktan çok daha kolay.

DIJITAL

Dijital Tarafı

BU BÖLÜMÜN ÖZETİ

  • Sahte aciliyet gerçek performansı gizler
  • Gerçek aciliyet kurulabilir
  • Şeffaflık dönüşümü her zaman düşürmüyor
  • Kanıt yine belirleyici

Bu düzenleme pazarlama tarafında bir kayıp gibi görünüyor; aslında ölçümü dürüstleştiriyor.

Sahte aciliyet gerçek performansı gizler

Sayaçla elde edilen dönüşüm, ürünün ya da fiyatın başarısını göstermiyor; baskının başarısını gösteriyor. Bu araç kalkınca ilk kez gerçek dönüşüm oranınızı görüyorsunuz. Acı ama kullanışlı bir veri; çünkü sonraki bütün iyileştirmeler artık gerçek bir başlangıç noktasından ölçülüyor.

Bu düzenleme pazarlama tarafında bir kayıp gibi görünüyor; aslında ölçümü dürüstleştiriyor.

Gerçek aciliyet kurulabilir

Gerçekten sınırlı stok, gerçekten biten kampanya ve gerçek teslim tarihi eşiği yasak değil. Yasak olan uydurulmuş olanı. Doğru kurulmuş bir kampanya takvimi aynı işi yapıyor, üstelik tekrar edilebiliyor.

Şeffaflık dönüşümü her zaman düşürmüyor

Etiketli iş birliğinin güven kaybettirdiği varsayımı sahada doğrulanmıyor; açıkça reklam olduğu belirtilen içerik, gizli olduğu anlaşılan içerikten daha iyi karşılanıyor. Yakalanmış bir gizli reklamın maliyeti ise kalıcı.

Kanıt yine belirleyici

Bu düzenlemenin ortak paydası şu: iddianı işaretle, kaynağını göster. E-ticaret danışmanlığı tarafında bu dönemde en çok konuştuğumuz başlık haline geldi.

SAĞLAM

Sağlam Dijital Zemin

BU BÖLÜMÜN ÖZETİ

  • Ücretli bağlantı işaretlenmelidir
  • Ajans yaptıysa da sorumlu sizsiniz
  • Kampanya sayfaları arşivlenmeli
  • Kural sıkılaştıkça hazır olan öne geçer

Reklam ilişkisini beyan etme yükümlülüğü yalnızca görünen tarafta değil; bağlantıların teknik tarafında da karşılığı var.

Ücretli bağlantı işaretlenmelidir

Karşılığında ödeme ya da menfaat sağlanan bağlantıların bu niteliğinin belirtilmesi gerekiyor; işaretlenmemiş ücretli bağlantılar sitenin arama tarafındaki değerlendirmesini de olumsuz etkiliyor. Bağlantı işaretleme ölçütleri Google Search Central dokümantasyonunda tanımlı. Beyan yükümlülüğü iki ayrı yerde aynı anda işliyor.

Reklam ilişkisini beyan etme yükümlülüğü yalnızca görünen tarafta değil; bağlantıların teknik tarafında da karşılığı var.

Ajans yaptıysa da sorumlu sizsiniz

Geçmişte satın alınmış bağlantılar ya da etiketsiz iş birlikleri sitenizde duruyorsa, bunları yapan taraf değil siteyi işleten taraf sonucunu taşıyor. Arşiv denetimi bu yüzden erteleme kaldırmıyor.

Kampanya sayfaları arşivlenmeli

Biten bir kampanyanın sayfası açık kalıyorsa, geçersiz bir vaadi yayında tutuyorsunuz demektir. Bitiş tarihi geçen her sayfa ya güncellenmeli ya kapatılmalı.

Kural sıkılaştıkça hazır olan öne geçer

Bu düzenleme bir yönelimin parçası ve daha ayrıntılı hale gelmesi bekleniyor. Arayüzünü, sözleşmesini ve içerik arşivini düzenli tutan işletme her yeni maddeye hazır giriyor. Bu düzenin nasıl kurulduğunu dijital danışmanlık ajansı yaklaşımımızda anlatıyoruz.

SIKÇA

Sıkça Sorulan Sorular

Sık Sorulan Sorular

Yapay zekâ kullanmak yasaklandı mı?

Hayır. Yasak olan, insandan ayırt edilemeyen dijital karakterlerin bu niteliği belirtilmeden kullanılması ve gerçek kişilerin dijital kopyalarıyla ürün denenmiş gibi gösterilmesi.

Ürün görselimi yapay zekâyla düzenledim, etiketlemeli miyim?

Düzenleme, insandan ayırt edilemeyen dijital karakterlere odaklanıyor. Ürün görselinin rötuşu ile sanal bir kişi üretmek farklı durumlar; tereddütte kalınan içerikte belirtmek her zaman daha güvenli.

Stok uyarısı kullanmak tamamen yasak mı?

Gerçek stok bilgisi vermek yasak değil. Yasak olan, stok gerçekte sınırlı değilken sınırlıymış gibi gösterip sahte aciliyet üretmek.

Influencer sözleşmemde etiket maddesi yoksa ne olur?

Yükümlülük sözleşmeden bağımsız olarak doğuyor. Madde koymak sorumluluğu ortadan kaldırmıyor ama uygulamayı güvence altına alıyor ve ihtilafta konumunuzu güçlendiriyor.

Cezalar hangi ölçüye göre belirleniyor?

Tutarlar reklamın yayımlandığı mecraya ve ihlalin türüne göre değişiyor; 2026 için alt ve üst sınırlar arasında geniş bir bant var. Reklam Kurulu resen inceleme başlatabiliyor.

Eski içeriklerim de kapsamda mı?

Yayında duran her içerik güncel olarak değerlendiriliyor. Bu yüzden arşiv taraması, yeni içerik düzeni kadar öncelikli.

Kaynak: Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği’nde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik, Ticaret Bakanlığı, Resmî Gazete. Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır, hukuki görüş değildir.

Bu Konuyla İlgili Diğer İçerikler

TREN