Fon Başvurusu Nasıl Hazırlanır?

Sorun Ne?

Reddedilen başvurularda üç kalıp tekrarlanır.

Problem net değil

Dosya teknolojiyi anlatır, çözdüğü sorunu anlatmaz. “Yapay zekâ ile analiz yapacağız” cümlesi bir problem tanımı değil. Kimin, hangi işi, neden yapamadığı yazılmamıştır. Sorun görünmeyince çözümün değeri de görünmez.

Ekip ile proje uyuşmuyor

Anlatılan proje büyüktür, ekip küçüktür. Ya da tersi. Değerlendiren ilk baktığı yerlerden biri budur: bu ekip bu işi yapabilir mi? Cevap dosyadan çıkmıyorsa risk yüksek görünür. Küçük ekip küçük proje yazarsa sorun olmaz; küçük ekip dev proje yazarsa olur.

Çıktı ölçülemiyor

Proje sonunda ne olacağı belirsizdir. “Bir model geliştirilecek” bir çıktı değil. Ne kadar doğru çalışacak, hangi işi ne kadar hızlandıracak, kim kullanacak? Bunlar yoksa başarı da tanımsız kalır. Tanımsız başarı, değerlendirme masasında risk olarak okunur.

Neden Oluyor?

Üç sebep var.

Dosya son haftada yazılıyor

Çağrı duyulur, aceleyle yazılır. Acele yazılan dosyada teknoloji anlatımı bol, problem tanımı zayıf olur. Çünkü problem tanımı düşünme ister. Teknoloji anlatımı ise kopyala-yapıştır.

Başvuru, projeden önce yazılıyor

Doğru sıra ters işletilir. Önce fon görülür, sonra ona uygun proje kurgulanır. Bu tür projeler dosyada bile eğreti durur, çünkü işletmenin gerçek ihtiyacından doğmamıştır.

Değerlendirenin gözü hesaba katılmıyor

Dosya kendi kendine anlatılır. Oysa okuyan kişi yüzlerce başvuru arasında geziniyor. İlk paragrafta ne yapmak istediğinizi anlamazsa gerisini dikkatli okumaz. İlk paragraf, dosyanın en çok emek verilmesi gereken yeri.

Nasıl Yapılır?

Dosya beş parçadan oluşur. Sıra önemli.

Adım 1: problem ve çözüm cümlesi

İlk paragraf tek işe yarar: ne yaptığınızı anlatmaya. Şu kalıp yeter. “Bugün [kim], [hangi işi], [hangi sınırla] yapıyor. Biz [hangi veriyle], [hangi yöntemle] bunu [ne kadar] iyileştireceğiz.” Bu cümle kurulmadan diğer parçalara geçmeyin. Kurulamıyorsa eksik olan dosya değil, projedir.

Adım 2: kanıt katmanı

Her iddianın arkasına bir kanıt konur. Veri var mı, nerede duruyor? Yöntem denendi mi, küçük bir deneme sonucu var mı? Müşteri ilgisi var mı, kimle konuştunuz? Kanıtsız iddia, dosyanın en zayıf yeri. Küçük bir pilot sonucu, sayfalarca vaatten güçlüdür.

Adım 3: ekip, bütçe ve takvim

Üçü birbirine bağlı yazılır. Kim ne yapacak, ne kadar zaman ayıracak, hangi kaleme ne kadar gidecek. Uygun harcama kalemleri planda geniş tanımlanmış: personel, bulut giderleri, veri edinimi, etiketleme, model işletimi. Bütçeyi bu kalemlere göre kurun. Uydurulmuş kalem, ilk incelemede fark edilir.

Ne Kadar Sürer, Nereden Başlanır?

Hesap net, ilk adım kısa.

İyi dosya iki haftada çıkar

Tek oturumda değil, parçalar hâlinde. Problem cümlesi bir gün, kanıt toplama birkaç gün, bütçe ve takvim bir gün, yazım ve gözden geçirme birkaç gün. Değerlendirme süreci ise aylar sürer. Bunu nakit planınıza yazın; fon parası gelene kadar iş kendi ayakları üstünde durmalı.

Ret de bir çıktıdır

Hazırlanan dosya bir sonraki çağrıda kullanılır. Problem cümlesi, kanıt katmanı ve bütçe iskeleti kalıcıdır. Ayrıca aynı dosya farklı kapılarda işe yarar: kupon, kredi, pilot çağrısı. Bir kez yazılan dosya, birkaç kapı açar.

İlk adım: cümleyi yazın, kanıtı toplayın

Problem ve çözüm cümlesini bugün yazın; on beş dakika sürer. Sonra kanıt listesi çıkarın: elimizde hangi veri var, hangi deneme yapıldı, kim ilgilendi. Üçüncü iş, hangi basamağa başvuracağınıza karar vermek. Fon merdiveninde yanlış basamak, iyi projeyi bile eler.

Yaygın Hata

Dört tuzak sık görülür.

Teknolojiyi öne, problemi arkaya koymak

Dosyanın ilk sayfası hangi modeli kullanacağınızı anlatıyorsa sıra ters kurulmuş demektir. Değerlendiren önce sorunu anlamak ister, sonra çözümü.

Her şeyi vaat etmek

Kapsamı geniş tutmak güçlü görünür sanılır. Tersi olur. Dar ve derin proje, geniş ve sığ projeyi geçer. Bir sorunu tam çözmek, beş sorunu yarım çözmekten iyidir.

Bütçeyi tavan yapıp yatırımcıyı ihmal etmek

Üst limit ne kadarsa o kadar istemek yaygın bir refleks. Ama gerekçelendirilmemiş bütçe projenin ciddiyetine gölge düşürür. İhtiyacınız kadar isteyin ve her kalemi gerekçelendirin. Aynı dosyada ikinci ihmal yatırımcı tarafıdır. Büyüme Fonu, kamu kaynağının yanına özel sermaye çekmeyi hedefliyor. Yatırımcı ilgisi olan proje öne geçer. İki süreci paralel yürütmek ikisini de kolaylaştırır.

Sıkça Sorulan Sorular