Web Sitesi Briefi Nasıl Hazırlanır: Teklif Almadan Önce 9 Soru
“Bir web sitesi yaptırmak istiyoruz.” Çoğu proje bu cümleyle başlar ve tam da bu yüzden aksar. Cümle bir talep değil, bir başlıktır. Ajanslar bu başlığa bakarak fiyat verir; sonra kapsam büyür, takvim kayar, herkes kendini haklı hisseder. 📄
Brief, bu belirsizliği kapatan belgedir. İki sayfalık bir metin, projenin üç ayını kurtarır. Üstelik hazırlaması için ajans olmanıza gerek yok; ihtiyacınız olan tek şey, doğru dokuz sorunun cevabıdır.
Bu yazı bir şablon sunar. Önce brief’in üç bölümünü açar, sonra dokuz sorunun her birini ne yazılacağı ve neden gerektiği ile birlikte gösterir. Sonunda aynı belgeyi üç ajansa gönderip karşılaştırılabilir teklif alabilecek durumda olacaksınız.
Brief’in Üç Bölümü ve Neden Bu Sırayla
BU BÖLÜMÜN ÖZETİ
- Bölüm 1: İş bağlamı
- Bölüm 2: Kapsam
- Bölüm 3: Tercihler ve kısıtlar
- Brief’te yazılmayan şey: mevcut sitenin envanteri
Brief bir istek listesi değildir. 🧭 İstek listesi ajansı tahmine iter; brief ise karar verdirir. Fark, sıralamada gizli: önce iş, sonra kapsam, en sonda tercih.
Bu sıra bozulduğunda belge işlevini kaybeder. Renk tercihiyle başlayan brief’ler, iş hedefini hiç konuşmadan biter. Kararın bütününü kurumsal web tasarım ajansı rehberimizde anlattık.
Bölüm 1: İş bağlamı
Firma ne yapıyor, kime satıyor, siteden ne bekliyor. Ölçülebilir tek bir hedef yazın: teklif formu, çağrı, bayi başvurusu veya katalog indirme. “Kurumsal duruş” bir hedef değildir, çünkü ölçülemez. Hedef yazılı değilse, proje başarılı sayılıp sayılmayacağını kimse bilemez.
Bölüm 2: Kapsam
Sayfa listesi, dil sayısı, entegrasyon ihtiyacı ve içeriğin kimde olduğu. Bu bölüm fiyatın belkemiğidir. Sayfa listesini kabaca yazmak yeterlidir; ajans bunu bilgi mimarisine çevirir. Kapsam kalemlerinin fiyata etkisini fiyat yazımızda ayrıntılandırdık. 🧩
Bölüm 3: Tercihler ve kısıtlar
Beğendiğiniz üç site, sevmediğiniz iki site, marka kılavuzu, takvim kısıtı ve bütçe bandı. Beğenilen örnekleri gerekçesiyle yazın: “sade” demek yerine “menü tek satır, ürün kartları büyük” deyin. Gerekçesiz örnek, ajansı yine tahmine gönderir.
Brief’te yazılmayan şey: mevcut sitenin envanteri
Yenileme projelerinde brief’in en değerli eki mevcut adres listesidir. Arama konsolundan indirilen sayfa dökümü, hangi içeriğin trafik getirdiğini gösterir. Bu liste olmadan yapılan taşımalarda yıllarca sıralanan sayfalar sessizce kaybolur. Envanter, brief’in tek sayfalık ama en pahalı ekidir. 📊
Sıradaki adım: Bölümler netse, dokuz soruyu cevaplayalım.
Teklif Almadan Önce Cevaplanacak Dokuz Soru
BU BÖLÜMÜN ÖZETİ
- İş kümesi: hedef, kitle, ölçüm
- Kapsam kümesi: sayfalar, diller, entegrasyon
- Süreç kümesi: karar verici, takvim, içerik
- Brief’i göndermeden önce son kontrol
- Brief’e eklenecek üç ek dosya
Dokuz soru, üçerli üç kümede toplanır: iş, kapsam, süreç. 📝 Her birinin cevabı bir-iki cümledir; brief’in tamamı iki sayfayı geçmemelidir.
Uzun brief iyi brief değildir. Ajans, on beş sayfalık belgeyi okumaz; iki sayfalık netliği okur. Aşağıdaki kümeler cevaplandığında belge kendiliğinden tamamlanır.
İş kümesi: hedef, kitle, ölçüm
Siteden ne bekliyorsunuz, kim kullanacak, başarıyı neyle ölçeceksiniz. Kitleyi meslek ve karar rolüyle tanımlayın: satın alma müdürü mü, teknik ekip mi, son kullanıcı mı. Ölçüm için tek bir sayı seçin. Üç hedefi olan proje, hedefsiz projeyle aynı hızda ilerler.
Kapsam kümesi: sayfalar, diller, entegrasyon
Kaç sayfa, kaç dil, hangi sistemlerle konuşacak. Entegrasyonu baştan söyleyin; sonradan eklenen bağlantı mimariyi yeniden kurdurur. Çok dilli yapı planlıyorsanız hangi dillerin öncelikli olduğunu yazın. Bu tarafı çok dilli site yazımızda ele aldık. 🌍
Süreç kümesi: karar verici, takvim, içerik
Kim onaylayacak, hangi tarihe yetişmeli, metinleri kim yazacak. Tek bir karar verici belirleyin; komiteyle yürüyen onaylar takvimin en büyük düşmanıdır. İçerik sorumlusu yazılmadıysa, projenin duracağı yeri şimdiden işaretlemişsiniz demektir. ⏱️
Brief’i göndermeden önce son kontrol
Belgeyi okuyan bir yabancı, projeyi tarif edebiliyor mu? Edebiliyorsa brief hazırdır. Son olarak aynı belgeyi üç ajansa da değiştirmeden gönderin; farklı brief’lerden gelen teklifler kıyaslanamaz. Elemeyi nasıl yapacağınızı ajans seçim listemizde anlattık. Aynı soru, kıyaslanabilir cevap demektir.
Brief’e eklenecek üç ek dosya
Belgeyi şişirmeden güçlendiren üç ek vardır: marka kılavuzu, mevcut sayfa listesi ve örnek içerik. Marka kılavuzu yoksa logonun kaynak dosyası yeterlidir. Örnek içerik olarak tek bir hizmet sayfası metni göndermek, ajansa tonu ve uzunluğu gösterir. Üç ek, on beş sayfalık brief’ten daha çok bilgi taşır. 📎
Sıradaki adım: Teklifler geldi. Şimdi doğru okumak kaldı.
Gelen Teklifleri Aynı Zemine İndirmek
BU BÖLÜMÜN ÖZETİ
- Şablon sayısını karşılaştırın
- İçerik ve görsel satırını arayın
- Takvimi aşamalarla isteyin
- Mülkiyet ve destek maddelerini kontrol edin
- Hedefi doğru yazmanın kısa yolu
Üç teklif geldi ve yine farklı görünüyor. 🧮 Bu normal; ajanslar aynı brief’e farklı çözüm önerir. Önemli olan farkın kapsamdan mı yaklaşımdan mı geldiğini ayırmak.
Ayrım için basit bir tablo yeterlidir: satırlara kalemleri, sütunlara ajansları yazın. Boş kalan hücreler, size gerçek farkı gösterir. Teklifi okumak, rakamı okumak değildir.
Şablon sayısını karşılaştırın
Teklifte kaç özgün şablon var? Sayfa sayısı benzer, şablon sayısı farklıysa fiyat farkı açıklanmıştır. Bu satır yoksa sorun; cevap veremeyen teklif, kapsamı hesaplamamış demektir.
İçerik ve görsel satırını arayın
Metin, fotoğraf ve ikon üretimi kimde? Bu satırın yokluğu en sık gecikme sebebidir. Firmadaysa takvime yazın; ajanstaysa kaç sayfalık metin dâhil olduğunu netleştirin. Belirsiz içerik kapsamı, sabit fiyatı kırılgan yapar. 📸
Takvimi aşamalarla isteyin
“Sekiz hafta” yetersizdir. Aşama aşama takvim isteyin: brief, bilgi mimarisi, prototip, tasarım, geliştirme, test, yayın. Her aşamanın onay noktası ve süresi olsun. Aşamasız takvim, tek bir teslim tarihinden ibarettir ve kayması kaçınılmazdır.
Mülkiyet ve destek maddelerini kontrol edin
Alan adı, sunucu ve kod firmanın adına mı; yayın sonrası destek kaç gün? Bu iki madde, üç yıl sonrasını belirler. Sözleşmede aranacakların tamamını sözleşme yazımızda listeledik. En ucuz teklif, bu iki madde eksikse en pahalısıdır. 🔐
Hedefi doğru yazmanın kısa yolu
Hedef cümlesini şu kalıba oturtun: “Altı ay içinde ayda X teklif formu.” Sayı gerçekçi olmasa da olur; önemli olan ölçülebilir bir birim seçmektir. Ölçüm birimini belirlerken Google’ın arama temelleri rehberi iyi bir başlangıç noktasıdır. Birim netleştiğinde tasarım kararları da kendiliğinden netleşir. 🎯
Hızlı Özet
- Brief üç bölümdür: iş bağlamı, kapsam, tercihler.
- Tek ölçülebilir hedef yazın; “kurumsal duruş” hedef değildir.
- Bütçe bandını paylaşın; kıyası mümkün kılar.
- Dokuz soru, iki sayfa: uzun brief okunmaz.
- Aynı brief üç ajansa değiştirilmeden gider.
- Teklifleri tabloya dökün: şablon, içerik, takvim, mülkiyet.
Sıkça Sorulan Sorular
Sıradaki Adım
Brief hazırsa üç ajansa gönderin ve gelen teklifleri kalem kalem tabloya dökün. 🎯 Bütçeyi okumak için fiyat yazımıza, elemeyi tamamlamak için seçim listemize bakabilirsiniz. Brief’inizi birlikte gözden geçirmemizi isterseniz iletişim sayfamızdan yazın.
Sık Sorulan Sorular
Bütçeyi gizlemek pazarlık avantajı sanılır; pratikte tersini yapar. Bant bilinmediğinde ajanslar farklı ölçeklerde teklif verir ve hiçbiri kıyaslanamaz. Bant verildiğinde ise aynı bütçeyle kimin daha çok kapsam sunduğunu görürsünüz. Kıyas, gizlilikten değer üretir. 💡
İki sayfa idealdir. Daha uzunu okunmaz, daha kısası tahmine yer bırakır. Ekler ayrı dosya olarak gönderilebilir.
Teklifler farklı ölçeklerde gelir ve kıyaslanamaz. Bant yazmak pazarlık gücünüzü azaltmaz; aynı bütçede kimin daha çok kapsam sunduğunu gösterir.
Kabaca yazın. Ana bölümleri saymanız yeterlidir; ajans bunu bilgi mimarisine çevirir. Kesin liste prototip aşamasında netleşir.
Hayır, gerekçe yazdığınız sürece yön göstericidir. “Şuna benzesin” değil, “menü yapısı böyle olsun” deyin. Taklit riski gerekçesiz örneklerde doğar.
Ajans yardımcı olabilir ama iş hedefi firmadan gelmelidir. Ajansın hazırladığı brief, ajansın çözümünü tarif eder. Kıyas için tarafsız belge gerekir.
Kalem tablosu kurun. Boş hücreler farkı açıklar. Açıklamıyorsa, eksik satırları ajanslara sorun; cevaplar genellikle kararı kendiliğinden verdirir.
