Nakdi Krediler 28,1 Trilyona Çıktı: Kredi Genişledi, Batık da Arttı

Ne Oldu?

Risk Merkezi bülteni, kredi kuruluşlarının kullandırdığı toplam kredi hacmini ve geri ödeme performansını aylık olarak yayımlıyor. Haziran verisi hem hacimde hem sorunlu alacakta artış gösteriyor.

Toplam kredi hacmi

Nakdi krediler yıllık yüzde 37 artışla 28 trilyon 136 milyar lira oldu. Bunun 26,99 trilyon lirası bankalar tarafından kullandırıldı; kalan kısım finansal kiralama, faktoring ve finansman şirketlerinden geldi.

Ticari kredilerin payı

Ticari krediler yüzde 35 artışla 21,2 trilyon liraya ulaştı ve toplam içindeki payı yüzde 75 oldu. Yani kredi hacminin dörtte üçü işletmelere gidiyor.

Para birimi dağılımı

TL krediler yüzde 41 artışla 11,22 trilyon lira, yabancı para krediler yüzde 28 artışla 9,99 trilyon lira. YP kredilerin toplam içindeki payı yüzde 47. Bu oran kur hareketlerine karşı ciddi bir kırılganlık anlamına geliyor.

Sorunlu alacaklar

Tasfiye olunacak alacaklar 961 milyar liraya çıktı. Toplam kredilere oranı bir yılda 0,7 puan artarak yüzde 3,3 oldu. Bu artış, kredi genişlemesinin bedeli olarak okunmalı.

Rakamlar Ne Söylüyor?

Hacim artışı tek başına iyi ya da kötü haber değil. Anlamı, hangi sektöre gittiğine ve geri dönüp dönmediğine bakınca çıkıyor.

Kredi genişliyor ama kalitesi düşüyor

Yüzde 37’lik hacim artışına karşılık batık oranının 0,7 puan yükselmesi, kredinin bir kısmının büyüme değil ayakta kalma finansmanı olduğunu düşündürüyor.

İmalat sanayi en büyük paya sahip

Ticari krediler içinde imalat sanayi yüzde 31 ile ilk sırada; toptan ve perakende ticaret yüzde 19 ve üzeri payla onu izliyor. Kredi, üretim ve ticaret tarafında yoğunlaşmış durumda.

En yüksek batık oranı inşaat ve ticarette

Tasfiye olunacak alacak oranı en yüksek sektörler yüzde 4,2 ile inşaat ile toptan ve perakende ticaret. İnşaat üretiminin aynı dönemde yüzde 6 daralmış olmasıyla birlikte okunduğunda tablo tutarlı.

Yabancı para riski enerjide yoğun

YP kredilerin payı bazı sektörlerde yüzde 83’e kadar çıkıyor. Kur hareketinin bu sektörlerde doğrudan bilanço etkisi var; TL geliri olup YP borcu olan firma en kırılgan yapıda.

Kimi Nasıl Etkiler?

Kredi ortamının genişlemesi her işletme için aynı anlama gelmiyor. Belirleyici olan, borcun neyi finanse ettiği.

Kazananlar

Yatırım için kredi kullanacak sağlam bilançolu firmalar bu dönemde erişim açısından avantajlı; hacim genişlemesi başvuru şansını artırıyor. İmalat ve ihracat tarafındaki firmalar da kredi dağılımında öncelikli konumda.

Kaybedenler

TL geliri olup yabancı para borcu olan firmalar kur hareketine karşı savunmasız; YP kredi payının yüzde 47 olması bu riskin yaygınlığını gösteriyor. İnşaat ve perakende sektöründeki firmalar ise yüzde 4,2’lik batık oranı nedeniyle daha sıkı kredi değerlendirmesiyle karşılaşacak.

Doğrudan etkilenmeyenler

Borçsuz çalışan, nakit döngüsü kısa hizmet işletmeleri bu tablodan doğrudan etkilenmiyor. Onlar için bülten bir risk göstergesi değil, müşterilerinin durumunu okuma aracı.

Dolaylı etki zinciri

Batık oranının yükseldiği sektörlere satış yapan herkes tahsilat riskini yeniden değerlendirmeli. İnşaat ve perakendeye mal ya da hizmet satıyorsanız, vade politikanız bu veriye göre gözden geçirilmeli.

İşletme Ne Yapmalı?

Kredi ortamının genişlediği dönem, borçlanma kararını aceleye getirmek için değil, doğru kurgulamak için fırsattır.

Kredi kullanacaksanız amacını yazılı tanımlayın

Nakit açığı kapatmak ile kapasite yatırımı yapmak aynı şey değil. Birincisi tekrar eder, ikincisi geri öder. Başvuru öncesi bu ayrımı yapmak, bankayla görüşmede de elinizi güçlendirir.

Kur riskinizi bugün ölçün

Geliriniz TL, borcunuz yabancı paraysa bilanço riski taşıyorsunuz. YP kredi payının yüzde 47 olduğu bir ortamda bu hesabı yapmamış olmak yaygın ama savunulabilir değil.

Tahsilat vadelerinizi sektöre göre ayarlayın

İnşaat ve perakendede batık oranı yüzde 4,2. Bu sektörlere satış yapıyorsanız vade ve teminat politikanızı bu gerçeğe göre güncelleyin.

Yatırım kararını dijital tarafla birlikte planlayın

Kredi ile makine alıp talebi büyütecek altyapıyı kurmamak, kapasiteyi atıl bırakır. Yatırım planı üretim ve talep tarafını birlikte kapsamalı.

Dijital Tarafı

Kredi başvurusunda banka firmanın ne yaptığına bakar; müşteri de aynı şeye bakar. İki taraf da aynı yerden doğrulama yapıyor: internetteki görünürlüğünüz.

Kurumsal görünürlük finansmana da etki eder

Kredi değerlendirmesinde firmanın faaliyet alanı, referansları ve sürekliliği inceleniyor. Güncel olmayan bir site, güncel olmayan bir firma izlenimi bırakır.

Yatırımın geri dönüşü talep tarafında ölçülür

Kapasite artırdınız ama talep yaratmadıysanız, kredi maliyetini karşılayacak ciro oluşmaz. Dijital danışmanlık tarafında ilk soru genellikle şudur: yeni kapasiteyi kim dolduracak?

Ölçülebilir talep, planlanabilir borç demektir

Aylık kaç talep geldiğini ve bunun kaçının işe dönüştüğünü biliyorsanız, kredi geri ödeme planını gerçek veriye dayandırırsınız. Bilmiyorsanız plan tahmindir.

İhracat tarafı kur riskini dengeler

YP borcu olan bir firma için döviz geliri doğal bir korumadır. Çok dilli site altyapısı bu dengeyi kurmanın en düşük maliyetli adımı.

Sağlam Dijital Zemin

Finansman kararları uzun vadeli; dijital altyapı da öyle. İkisinin aynı planda buluşmaması, kredi maliyetini karşılıksız bırakır.

Borç alan firma büyümek zorundadır

Kredi, büyüme baskısı yaratır. Büyüme talep gerektirir, talep görünürlük gerektirir. Zincirin bir halkası eksikse diğerleri işe yaramaz.

Teknik zemin ve arama görünürlüğü

Site hızı, mobil uyum ve yapılandırılmış veri arama görünürlüğünün temel ölçütleri. Google’ın kriterleri Search Central dokümantasyonunda yayımlanıyor.

Ölçüm kurulmadan yatırım planlanamaz

Talep sayısı, dönüşüm oranı ve müşteri edinme maliyeti bilinmiyorsa, kredinin ne kadar sürede geri döneceği de bilinemez.

Daralmada zemin, genişlemede hız kazandırır

Altyapısı hazır firma kredi aldığında hemen büyümeye başlar; hazır olmayan firma önce altyapı kurar, sonra büyür — ve faiz o süre boyunca işler. Kurumsal web altyapısı bu nedenle finansman planının parçasıdır.

Sıkça Sorulan Sorular