Stok Ne Zaman Alınır, Ne Zaman Elden Çıkarılır?

Ne Zaman Alınır? Üç Tetikleyici

Birinci tetikleyici yeniden sipariş noktası: eldeki stok, tedarik süresi boyunca satacağınız miktara indiğinde sipariş verilir. Tedarik 15 gün sürüyorsa ve günde 10 adet satıyorsanız, stok 150’ye indiğinde sipariş zamanı gelmiştir.

İkinci tetikleyici sezon öncesi: zirveden önce alım (zamanlama rehberi). Üçüncüsü fırsat: olağan fiyatın belirgin altında bir teklif. Ama üçüncüsü için tek şart vardır: fiyat geçmişini biliyor olmak. Bilmeyen için her teklif fırsat görünür.

Ne Kadar Alınır? Miktarı Belirleyen Üç Sınır

Birinci sınır nakit: bir tam döngüyü fonlayacak parayı aşmayın. İkinci sınır devir hızı: kaç günde satacağınızı bilmediğiniz miktarı almayın. Üçüncü sınır raf ömrü ve moda: satış süresi, ürünün ömründen kısa olmalı.

Pratik ölçü şudur: aldığınız miktarı ortalama günlük satışa bölün. Çıkan gün sayısı, sizin kabul edebileceğiniz stok süresinin üstündeyse miktar fazladır — fiyat ne kadar iyi olursa olsun.

Az Sık mı, Çok Seyrek mi?

Büyük ve seyrek alım birim maliyeti düşürür ama parayı bağlar; küçük ve sık alım nakdi serbest tutar ama nakliye ve birim maliyeti artırır. Doğru denge ürüne göre değişir.

Kural: devir hızlıysa sık ve küçük, yavaşsa seyrek ve hesaplı. Yeni başlayan için her zaman sık ve küçük daha güvenlidir — çünkü hata da küçük olur.

Ne Zaman Elden Çıkarılır? Üç Uyarı

Birinci uyarı hedeflenen sürenin aşılması: planladığınız satış süresinin yüzde 50 üstüne çıkıldıysa, ürün beklediğiniz gibi dönmüyor demektir. Bu, indirim kararının ilk sinyalidir, son çare değil.

İkinci uyarı sezon dönüşü: sezon kapanırken elde kalan mal, gelecek sezona kadar sermayeyi bağlar. Üçüncüsü yeni modelin gelmesi: teknik ürün ve modaya bağlı üründe yeni sürüm çıktığında eski stok her gün değer kaybeder.

İndirimin Matematiği: Zarar mı, Kurtarma mı?

Ticaretçinin en zor kararı zararına satmaktır; oysa hesap çoğu zaman indirimden yanadır. Elde tuttuğunuz ürün üç maliyet üretir: bağlı sermaye (o parayla yapılamayan yeni alım), depolama ve değer kaybı.

Basit test: bu ürünü bugün maliyetine satıp parayı yeni bir döngüye soksam, üç ayda ne kazanırdım? Kazanç, beklemenin getireceği farktan büyükse indirim doğru karardır. Ölü stok, kâr değil gömülü zarardır (altı sebep).

Stok Kaydı: Ölçmeden Yönetilmez

Bütün bu kararlar tek bir şeye dayanır: kayıt. Ne girdi, ne çıktı, ne kaldı, hangi ürün kaç günde döndü. Basit bir tablo bile yeterlidir; önemli olan düzenli tutulmasıdır.

Kayıt tutmayan ticaretçi hangi ürünün kazandırdığını bilmez ve en çok satan ürünü, en çok kazandıran sanır. Oysa ikisi çoğu zaman farklıdır — birini ciro, diğerini kâr belirler.

Depo Turu: Ayda On Dakika

Bütün stok kararlarını canlı tutan basit bir rutin var: ayda bir depoyu ürün ürün gezmek ve her raf için tek soru sormak — bu ürün kaç gündür burada? Kayıt tutuluyorsa cevap tablodadır; tutulmuyorsa bu tur zaten kaydın başlangıcı olur.

Turun sonunda üç liste çıkar: hızlı dönenler (tekrar sipariş), yavaşlayanlar (fiyat ve tanıtım gözden geçirilir), duranlar (indirim ya da tasfiye kararı). Üçüncü liste geciktikçe uzar ve her ay daha pahalı hale gelir.

Sahadan Not

Bir ticaretçi altı ay boyunca “biraz daha bekleyelim, fiyat düzelir” diyerek elindeki partiyi tuttu. Fiyat düzelmedi, ürün eskidi ve sonunda daha düşük fiyata satıldı. Hesap sonradan yapıldı: aynı para altı ayda iki kez dönseydi, indirim zararının üç katını kazandıracaktı. Beklemek de bir karardır — ve bedeli vardır.

Hızlı Özet

Alım tetikleyicileri: yeniden sipariş noktası, sezon öncesi, gerçek fırsat. Miktarı üç sınır belirler: nakit, devir hızı, raf ömrü. Devir hızlıysa sık ve küçük alın. Çıkış uyarıları: süre aşımı, sezon dönüşü, yeni model. Ölü stok, kâr değil gömülü zarardır.

Sık Sorulan Sorular