Eylül 2026’da Türkiye’de Ne Oldu: Fon Krizi, Yüzde 31 Enflasyon ve Hâlâ Satış Yapan İşletmeler

Eylül 2026’da Türkiye’de Ne Oldu: Rakamlarla Ay

Bağcılar’daki satıcı Eylül’ü “her şey battı” diye özetliyor. Rakamlar daha karışık; birkaç gösterge iyileşiyor.

TÜİK verisine göre yıllık TÜFE enflasyonu yüzde 31,51 (Ağustos 2026 verisi; Eylül rakamı 5 Ekim’de açıklanacak). Merkez Bankası politika faizini 10 Eylül’de yüzde 37’de sabit tuttu; sıradaki karar 22 Ekim’de. Tüketici güven endeksi 91,9; 100’ün altı kötümser bölge.

Fon krizinde tam olarak ne oldu?

SPK 17 Eylül 2026’da yedi portföy yönetim şirketinin (Tera, Pusula, Hedef, Atlas, A1, Pardus, Bulls) 130 fonunu tasfiyeye aldı. Suçlama, sığ hisselerde piyasa dolandırıcılığı. Etkilenen yatırımcı 350 ile 500 bin arasında; BIST 100 16 Eylül’de yüzde 5’ten fazla düştü. Birikimini fona koyan binlerce esnaf da etkilendi. Tasfiyenin süresi ve geri dönüş oranı belli değil; SPK açıklamalarını izlemek dışında yapılacak şey yok.

Enflasyon ve faiz Eylül’de nereye geldi?

Yıllık enflasyon yüzde 31,51; yani bir yıl önce 100 TL olan sepet bugün 131,5 TL. Merkez Bankası faizi yüzde 37’de tutarak “henüz indirmiyoruz” mesajı verdi. Esnaf için anlamı: alış maliyeti yılda üçte bir artıyor, kredi daha pahalı. Stok tutmak da borçlanmak da pahalı; nakit döndürmek her zamankinden değerli. OECD Eylül raporu 2026 enflasyonunu yüzde 31,5 tahmin ediyor; belirsizlik enflasyonda değil, büyümede.

Tüketici güveni 91,9 ne anlama geliyor?

Endeks 100’ün altındaysa, ankete katılanların çoğu önümüzdeki aylara kötümser bakıyor. 91,9 derin karamsarlık değil, temkinli bekleyiş demek. Müşteri “almayacağım” demiyor, “şimdi değil” diyor. Bu ayrım satış için hayati: ihtiyaç kalkmadı, zamanlaması kaydı. Kötümser müşteriye korku değil güvence satılır; bekleyene erteleme maliyeti gösterilir. Ekim endeksi müşterinin yönünü gösterecek; her ay bakın. Kaygılı müşteriyle nasıl konuşulacağını korkutmadan satışa çeviren altı cümle kalıbı anlatıyor.

Büyüme tarafında kurumlar niçin bölünmüş?

OECD Eylül raporunda Türkiye’nin 2026 büyüme tahminini aşağı çekti; IMF ise aynı dönemde büyümeyi yüzde 3,7’ye yükseltti. Ekonomi tek yönlü değil: imalat PMI 27 aydır 50’nin altında, tekstil daralıyor; turizm, savunma ve e-ticaret ise rekor kırıyor. Hangi kurumun haklı çıkacağını tahmin etmiyoruz; satış planı sektörünüzün durduğu tarafa göre kurulur. Hangi sektörlerin sattığını krizde en çok satan altı alan yazısı listeliyor.

Borsada ve Fonda Para Kaybeden Esnaf İşini Nasıl Toparlar

Bağcılar’daki satıcı fondaki parayı Kasım stoğu için ayırmıştı. Şimdi para askıda, stok alımı belirsiz; kayıp iki katlı.

Kaybı geri almak SPK sürecine bağlı, sizin elinizde değil. Elinizde olan, işi kişisel kayıptan ayırmak.

Borsada, fonda para kaybettim, işimi nasıl toparlarım?

İlk kural: iş kasasıyla yatırım hesabını bugün ayırın. Kayıp yatırım hesabında kaldı; dükkan kasasının kendi nefesi var. İkinci kural: kaybı işten telafi etmeye çalışmayın. Fiyatı artırarak, çalışanı çıkararak ya da kaliteyi düşürerek kaybı kapatma çabası, işi de kaybettirir. Üçüncü kural: önümüzdeki 90 günün nakit tablosunu kaybı yok sayarak çıkarın. Yatırım hesabındaki kayıp bir olay, dükkan kasasındaki nakit bir süreçtir; süreç yönetilir.

Kaybedilen birikimin yerine hangi nakit kaynağı konur?

Stok için ayrılan birikim gittiyse stok planı küçülür, iptal edilmez. Siparişi yarıya indirip sık verin; tek büyük alım yerine dört küçük alım nakdi rahatlatır. Tedarikçiyle 30 gün ek vade konuşun. Dönmeyen ürünü paketleyip nakde çevirin; depodaki mal en yakın nakit kaynağıdır. Bankaya gitmeden nakit döndüren öbür kaynakları ve KOSGEB desteklerini krizde nakit nereden bulunur yazısı sıralıyor. Kredi yüzde 37 faizle son seçenek.

Kaygıyla karar vermemek için ne yapmalı?

Fon krizi haberinden sonraki ilk hafta karar haftası değil, sayım haftasıdır. Kasadaki nakdi, önümüzdeki 90 günün sabit giderini ve kesin gelen alacağı yazın; üç rakam. Kağıda dökülünce kaygı sayıya dönüşür. Tedarikçi araması, çalışan konuşması, fiyat güncellemesi ikinci haftaya kalır; bu bekleme panik kararlarını önler. Dayanmak mı kapatmak mı sorusu bu hafta sorulmaz. Doğru zamanını kriz ne kadar sürer ve karar zamanı yazısı tartışıyor.

Bir daha aynı duruma düşmemek için iş parası nerede tutulur?

Dükkanın üç aylık sabit gideri kadar nakit, yatırım hesabında değil vadesiz veya kısa vadeli mevduatta durur. Bu para getiri için değil, uyku için tutulur. Getiri arayan birikim tamponun üstündeki paradan yapılır ve iş planına yazılmaz. Satıcının hatası fona yatırmak değil, Kasım stoğunu fona bağlamaktı. İşin nefesi olan parayı işin dışında riske koymayın. Bu yatırım tavsiyesi değil, esnaf muhasebesi; hangi fonun iyi olduğunu bilmiyoruz.

Eylül-Ekim 2026’da Hâlâ Satış Yapan İşletmeler Ne Yapıyor

Aynı pazaryerinde iki satıcı: biri reklamı kapatıp bekliyor, öbürü bütçeyi yarıya indirip mevcut müşterisine dönüyor. Ekim başında ikincisinin siparişi iki kat.

Satan işletmelerin ortak noktası bütçe değil, dört küçük davranış. Bunları bir dijital danışmanlık ajansı ile ölçtüğünüzde hangisinin sizde işe yaradığını görürsünüz.

Eylül-Ekim 2026’da satış yapan işletmeler tam olarak ne yapıyor?

Dört şey. Birincisi, reklamı kesmek yerine küçültüp ölçüyorlar; herkes çekilince tıklama ucuzluyor. İkincisi, yeni müşteri kovalamak yerine son bir yılın müşterisine dönüyorlar; o kanal bedava. Üçüncüsü, fiyatı düşürmek yerine paket kuruyorlar; dönmeyen ürünü dönen ürünle satıyorlar. Dördüncüsü, “sonra bakarım” diyen müşteriye tarih veriyorlar; tarihsiz teklif Eylül’de hiç kapanmıyor. Eylül’de satan işletme daha çok para harcayan değil, daha az bekleyen işletme.

Reklamı küçültüp ölçmek ne demek?

Bütçeyi yarıya indirmek, ama kalan yarıyı yalnızca ölçülen kanala vermek. Google’da adınızı ya da ürününüzü arayan kişi zaten karar aşamasında; o aramaya çıkmak en ucuz satıştır. Sosyal medyada gösterim satın almak ise şu an en pahalı satış. Rakipler çekildiği için arama reklamının tıklama maliyeti düşüyor; bu fırsatı herkes keserken ucuza müşteri alma yazısı rakamla anlatıyor. Ölçmeyen işletme hangi kanalın bütçeyi yediğini bilmez, hepsini keser.

E-ticaret satıcısı Ekim’e nasıl hazırlanır?

E-ticaret rekor kırıyor, ama rekor eşit dağılmıyor; pazaryerinde görünen satıyor. Bağcılar’daki satıcının Ekim planı üç maddeden oluşuyor. Ürün başlıklarını müşterinin aradığı kelimeyle yeniden yazmak. Yavaş ürünleri hızlı ürünle paketlemek. Son üç ayın alıcısına ikinci ürün mesajı göndermek. Üçü de bütçe istemiyor; Kasım indirim günlerine kadar bitince görünürlük hazır olur. Web sitesi ve sosyal medya satış getirmiyorsa nedenini altı kaçak noktası yazısı gösteriyor.

Belirsizlik sürerken plan nasıl kurulur?

Kesin olmayan rakamı plana yazmayın; kesin olanı yazın. Enflasyon yüzde 31,51 kesin, faiz yüzde 37 kesin, güven endeksi 91,9 kesin. Eylül enflasyonu, Ekim faiz kararı ve fon tasfiyesinin sonucu kesin değil. Plan ilk üçüyle kurulur, öbür üçü geldikçe güncellenir. 30 günlük plan bu yüzden 90 günlük plandan daha güvenli; kısa plan yanılınca az kaybettirir. Bu ay için yapılacak tek şey, günde bir saati satışa ayıran takvimi kurmak. Hangi gün ne yapılacağını 30 günde satış artırma takvimi veriyor.

Toparlarsak: Eylül 2026’da fon krizi, yüzde 31,51 enflasyon ve 91,9’luk tüketici güveni üst üste geldi. Bu tabloda tahmin değil, bilinen rakamla kısa plan işe yarıyor. Fonda para kaybeden esnaf işi kayıptan ayırıyor. Satan işletme reklamı ölçüyor, eski müşteriye dönüyor, paket kuruyor ve teklife tarih yazıyor.

Sık Sorulan Sorular